نسخه تازه مدیریت پسماند شمال کشور
نسخه تازه مدیریت پسماند شمال کشور
چالش پسماند در استان‌های شمالی، به‌ویژه مازندران، سال‌هاست به یکی از دغدغه‌های اصلی مردم و مسئولان بدل شده است.

مازندران در انتظار پایان گره‌های زباله‌سوز ساری

انباشت زباله در جنگل‌ها و سواحل، توقف طرح‌های نیمه‌کاره و نبود اجماع اجتماعی، این بحران را پیچیده‌تر کرده است. در چنین شرایطی، وزیر کشور اجرای طرح RDF (تبدیل پسماند غیرقابل بازیافت به سوخت) را راهکاری عملی و نتیجه‌بخش معرفی کرده و بر ضرورت بهره‌گیری از تجربه‌های موفق در دیگر استان‌ها تأکید دارد.

اسکندر مومنی در نشست بررسی چالش‌های حوزه پسماند و تامین نهاده‌های دامی مازندران که در سالن شهید رجایی استانداری برگزار شد، اظهار کرد: چالش‌هایی که از چند دهه پیش تا کنون در زمینه پسماند استان‌های شمالی به ویژه مازندران وجود دارد طبیعی است که برای مردم قابل پذیرش نباشد و باید همه با هم همت کنیم تا در این دوره این چالش‌ها را به کمترین حد ممکن برسانیم.

وی افزود: طرح RDF یا تبدیل پسماند غیرقابل بازیافت به سوخت در واحدهای صنعتی که از اجرای آن در کشور نتیجه مطلوبی کسب شد می‌تواند به مدیریت پسماند در استان‌های شمالی کمک کند. این طرح علاوه بر این‌که ۱۵ درصد زباله‌ها را به سوخت تبدیل می‌کند، نقش قابل توجهی نیز در صرفه‌جویی مصرف سوخت فسیلی دارد.

وزیر کشور خاطرنشان کرد:  چندی پیش این طرح در کارخانه سیمان کرمانشاه اجرا شد که نتیجه خوبی هم داشت. در مازندران نیز می‌توان این طرح را با الگوبرداری از نمونه موفق اجرا شده به صورت آزمایشی در یکی از واحدهای صنعتی آغاز کرد. وزارت کشور نیز برای همراهی با مسولان استان به منظور تعیین شیوه‌نامه‌های مورد نیاز و رفع موانع اداری احتمالی پای کار است.

وی افزود: در بهشهر طبق گزارشی که دریافت کردم الگو و مدل خوبی اجرا شده که اگر نتیجه بخش باشد می‌توان آن را به عنوان یک نمونه موفق و بدون پیامدهای منفی زیست‌محیطی، در سایر نقاط استان نیز اجرا کرد. مشاهده عملکرد موفق یک طرح تاثیر زیادی در متقاعد کردن مردم سایر نقاط دارای چالش در مازندران برای اجرای طرحی مشابه دارد.

این مسوول ادامه داد: فرآیند ساخت چند سایت مدیریت پسماند در قائمشهر، نوشهر، نور و تنکابن نیز در حال انجام است و برای چالش زباله آمل نیز انتخاب زمین مورد نیاز، مراحل نهایی را طی می‌کند.

وزیر کشور با اشاره به برخی مسائل فنی درباره انتخاب زمین جایگزین سایت زباله عمارت آمل، تصریح کرد: همه نکات مورد نظر سازمان حفاظت محیط زیست در مورد زمین جایگزین سایت زباله آمل قابل انجام است و غیرقابل تحقق نیست.

شرط تامین اعتبار زباله‌سوز ساری

مومنی درباره آخرین وضعیت نیروگاه زباله‌سوز ساری و اعلام نیاز اعتبار ۱۹۴ میلیارد تومانی برای تکمیل این نیروگاه اظهار کرد: پیش‌تر هم اعلام کردیم که دولت برای تامین اعتبار مورد نیاز حل پسماند استان‌های شمالی با تمام توان پای کار است. در مورد نیروگاه زباله‌سوز ساری نیز حمایت مالی و واگذاری تسهیلات را انجام می‌دهیم. اما این حمایت منوط به تکمیل نیروگاه و آغاز فعالیت آن است.

وی خاطرنشان کرد: پس از نشست قبلی که برای پیگیری این موضوع در مازندران داشتیم ۱۸۰ میلیارد تومان در ۲ نوبت از سوی وزارت کشور به منظور تکمیل این طرح پرداخت شد. شرط ما برای کمک به پرداخت مابقی اعتبار مورد نیاز این است که فعالیت آزمایشی نیروگاه با نتیجه مثبت به پایان برسد و مجموعه به طور کامل کار را آغاز کرده باشد.

وزیر کشور با تاکید بر توجه و دقت نظر در تنظیم و عقد قراردادهای مربوط به طرح‌های مدیریت پسماند، اظهار کرد: یکی از نکاتی که باید به طور جدی بر آن توجه شود، جزئیات قراردادها است. در مورد نیروگاه‌های ساری و نوشهر اکنون باید چالش‌ها را بپذیریم و به فکر حل آن‌ها باشیم. اما نباید اجازه بدهیم که مواردی از این دست تکرار شود.

مومنی با اشاره به اقدامات انجام شده برای مدیریت پسماند مازندران در یک سال اخیر گفت: کارهای خوبی برای حل چالش پسماند در مازندران صورت گرفت که امیدوارکننده است. با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی کار از بهشهر آغاز شده و سایت مدیریت پسماند این شهرستان فعالیت آزمایشی را آغاز کرده و در آستانه بهره‌برداری قرار دارد.

مومنی تصریح کرد: اگرچه بسیاری از این مشکلات ریشه در دوره‌های گذشته دارد، ولی ما نمی‌توانیم بگوییم تازه آمدیم و اشتباه در گذشته رقم خورد. مسوولیت و ساختاری که ما تحویل می‌گیریم استمرار مسوولیت‌های قبلی است و مردم حق دارند چنین توجیهی را نپذیرند.

وی افزود: در مورد نیروگاه‌های زباله‌سوز ساری و نوشهر اگر نقص در نوع قرارداد وجود داشت، باید به موازات تلاش برای تکمیل طرح و رفع نواقص، پیگیری‌های حقوقی صورت بگیرد و هر کسی که مقصر بود و کم گذاشت باید پاسخگو باشد.

وزیر کشور با تاکید بر ضرورت توجه به مسائل محیط زیستی و اقلیمی در اجرای طرح‌های مدیریت پسماند مازندران خاطرنشان کرد: زباله‌سوزی که در مازندران ساخته می‌شود باید متناسب با زباله‌های تولید شده در این استان و شرایط زیست‌محیطی همین منطقه باشد.

ضرورت اجماع درون‌شهرستانی برای حل چالش پسماند بابل

مومنی با اشاره به چالش پسماند بابل نیز گفت: پیش‌تر هم عنوان کردم در مورد بابل باید از همه ظرفیت‌های اجتماعی، مدیران، متنفذان و مردم استفاده شود تا به یک اجماع در این مورد برسیم. هرچقدر که این موضوع بیشتر زمان ببرد، زیان بیشتری برای مردم خواهد داشت.

این مسوول ادامه داد: وزارت کشور برای کمک به حل چالش زباله بابل آمادگی دارد. اما لازم است که پیش از هر اقدامی یک اجماع درون‌شهرستانی شکل بگیرد. هر زمان در استان و شهرستان برای حل چالش پسماند بابل یک اجماع و تصمیم قابل اجرا شکل بگیرد، ما هم با تمام توان برای اجرای آن کمک می‌کنیم.

نیاز به فرهنگسازی در حوزه پسماند

وی بر ضرورت افزایش توجه همه نهادهای مرتبط به موضوع فرهنگسازی برای تفکیک زباله از مبدا و کاهش تولید زباله تاکید کرد و گفت: کاهش تولید و تفکیک زباله در شهرها و روستاها به آموزش و فرهنگسازی نیاز دارد. فرهنگسازی را نی‌توان دستوری انجام داد. کار فرهنگی ممارست می‌خواهد.

وزیر کشور به کارگیری طرح‌های تشویقی برای ترغیب خانواده‌ها و شهروندان به تفکیک زباله از مبدا را ضروری و اثرگذار برشمرد و اظهار کرد: همه باید برای تغییر رفتار در حوزه پسماند دست به دست هم دهند. ائمه جمعه، رسانه‌ها، ورزشکاران، متنفذان، سمن‌ها، هنرمندان و همه ظرفیت‌ها برای فرهنگسازی باید استفاده شود.

مومنی درباره گزارشی پیرامون وضعیت نهاده‌های دامی در مازندران که توسط معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار مازندران در جلسه ارائه شد نیز وعده داد که مسائل پیرامون این موضوع در جلسه چهارشنبه هفته جاری هیئت دولت مطرح خواهد ‌شد تا در مورد آن تصمیم‌گیری شود.

بحران پسماند در شمال کشور، دیگر تنها یک مسئله زیست‌محیطی نیست؛ بلکه به چالشی اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی تبدیل شده است. طرح RDF می‌تواند نقطه آغاز تغییر باشد، اما موفقیت آن در گروی سه عامل کلیدی است:

  1. تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام به‌ویژه نیروگاه زباله‌سوز ساری.
  2. دقت در قراردادها و پاسخگویی به قصور گذشته.
  3. فرهنگ‌سازی و اجماع اجتماعی برای همراهی مردم.

اگر این سه محور به‌طور همزمان پیش برود، می‌توان امیدوار بود که مازندران و دیگر استان‌های شمالی از زیر بار سنگین بحران پسماند رها شوند و تجربه‌ای موفق در مدیریت پایدار محیط زیست رقم بخورد.

  • نویسنده : سمانه اسلامی