خانهای فراتر از نگهداری
بازدید دکتر فاطمهالسادات کتابچی، مشاور معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده، به همراه مدیران حوزه زنان استانداری و سرپرست ادارهکل بهزیستی مازندران از خانه سلامت دختران ساری، فرصتی دوباره برای بازخوانی این نقش مهم و چندلایه فراهم کرد.
خانه سلامت دختران، در نگاه نخست شاید یک مرکز حمایتی تلقی شود، اما در واقع، به تعبیر مسئولان بهزیستی، «خانه بازسازی امید» است؛ جایی که آسیبدیدگی پایان مسیر نیست، بلکه نقطه آغاز توانمندسازی و بازگشت آبرومندانه به جامعه است.
رقیه رحمانی، سرپرست ادارهکل بهزیستی مازندران، در این دیدار با تأکید بر ماهیت انسانی مأموریت بهزیستی، خدمت در این سازمان را برخاسته از عشق، تعهد و مسئولیتپذیری دانست. نگاهی که بهزیستی را نه صرفاً یک نهاد حمایتی، بلکه بازوی اجتماعی دولت در حفظ کرامت انسانی معرفی میکند.
او با اشاره به اینکه دختران تحت حمایت بهزیستی «امانتی ارزشمند» هستند، تصریح کرد: خانههای سلامت، محل انباشت آسیب نیستند، بلکه بستر پرورش عزتنفس، مهارتهای اجتماعی و بازتعریف هویت فردی دختراناند؛ مسیری که بدون امنیت روانی و اعتماد اجتماعی ممکن نخواهد بود.
تحلیل سیاستهای بهزیستی نشان میدهد که رویکرد این سازمان در سالهای اخیر از «نگهداری صرف» به سمت «توانمندسازی پایدار» تغییر جهت داده است. آموزش مهارتهای زندگی، ارتقای سلامت روان، آمادهسازی برای ورود سالم به جامعه و استفاده از ظرفیت کارشناسان تخصصی، محورهایی هستند که بهزیستی مازندران بر آنها تمرکز دارد.
رحمانی با تأکید بر این رویکرد گفت: «هر دختر، فارغ از گذشته خود، شایسته فرصتی دوباره برای ساختن آیندهای روشن است.» جملهای که در دل خود، فلسفه وجودی خانههای سلامت را بازتعریف میکند.
نگاهی به آمارهای ارائهشده از سوی سرپرست بهزیستی مازندران، ابعاد مسئولیت این نهاد را روشنتر میکند. بیش از ۱۸۳ هزار خانوار و بالغ بر ۳۳۰ هزار نفر در استان، تحت پوشش خدمات متنوع بهزیستی قرار دارند؛ آماری که نشان میدهد بهزیستی، یکی از پرمخاطبترین و پرچالشترین نهادهای حمایتی کشور است.
این حجم از جامعه هدف، به معنای گسترهای از خدمات در حوزههای معلولیت، سالمندی، زنان سرپرست خانوار، کودکان بیسرپرست، آسیبدیدگان اجتماعی و سلامت روان است؛ مأموریتی که تحقق آن بدون همافزایی بیندستگاهی، عملاً امکانپذیر نیست.
مازندران به عنوان دومین استان سالمند کشور، با مسئلهای راهبردی در حوزه سیاستهای اجتماعی مواجه است. وجود حدود ۱۲ هزار سالمند دارای معلولیت تحت پوشش بهزیستی، ضرورت توسعه خدمات تخصصی سالمندی را دوچندان کرده است.
در این میان، توسعه مراکز روزانه بهزیستی، یکی از راهبردهای کلیدی برای ارتقای کیفیت زندگی سالمندان و کاهش فشار مراقبتی خانوادهها محسوب میشود؛ رویکردی که همسو با سیاستهای نوین رفاه اجتماعی و سالمندمحور در جهان است.
بیش از ۱۷۰ وظیفه قانونی برای سازمان بهزیستی تعریف شده است؛ گسترهای که از حمایتهای اجتماعی تا مداخلات تخصصی روانی و توانبخشی را در بر میگیرد. تحقق این مأموریتها، به گفته رحمانی، نیازمند همراهی جدیتر دستگاههای اجرایی و طرح نظاممند مسائل جامعه هدف در سطوح تصمیمسازی استان است.
حمایت استاندار مازندران و طرح موضوعات بهزیستی در شورای برنامهریزی استان، نمونهای از این همافزایی است که میتواند به اقدامات مؤثرتر و پایدارتر منجر شود.
در کنار سیاستگذاری دولتی، نقش خیرین و مشارکتهای مردمی، همچنان یکی از ارکان اصلی موفقیت بهزیستی است. استفاده هدفمند از ظرفیت خیرین، نهتنها سطح خدمات را ارتقا میدهد، بلکه پیوند اجتماعی میان جامعه و گروههای آسیبپذیر را نیز تقویت میکند؛ پیوندی که اساس سرمایه اجتماعی را شکل میدهد.
بازدید از خانه سلامت دختران ساری، صرفاً یک برنامه تشریفاتی نبود؛ بلکه نمادی از توجه سیاستگذاران به لایههای پنهان جامعه و یادآوری این حقیقت بود که توسعه، بدون عدالت اجتماعی و حمایت از آسیبپذیرترین اقشار، معنای کاملی ندارد.
بهزیستی مازندران، در میانه انبوه مأموریتها و چالشها، همچنان بر یک اصل تأکید دارد: خدمت با عشق، مسئولیت و همافزایی؛ اصلی که اگر به درستی تقویت شود، میتواند آیندهای انسانیتر برای جامعه رقم بزند.
- نویسنده : سمانه اسلامی
