بازآفرینی بافت‌های تاریخی، کلید توسعه گردشگری مازندران
بازآفرینی بافت‌های تاریخی، کلید توسعه گردشگری مازندران
مازندران، استانی که با نام طبیعت و دریا گره خورده است، در لایه‌های پنهان شهرهای خود میراثی عظیم از تاریخ و معماری را جای داده که سال‌هاست مورد غفلت واقع شده است.

نشست اخیر بررسی مسائل بازآفرینی شهری استان، فرصتی بود تا مسئولان ملی و استانی از ضرورت بیداری این ظرفیت‌های اقتصادی سخن بگویند؛ ظرفیت‌هایی که می‌توانند فراتر از کشاورزی و دریا، موتور محرک گردشگری استان باشند.

شاید تلخ‌ترین بخش این نشست، اظهارات جابر حسن‌زاده، مدیرکل راه و شهرسازی مازندران بود. وی با انتقاد از غفلت‌های گذشته تصریح کرد: «مازندران تنها استانی است که تاکنون بافت تاریخی خود را به‌صورت جدی احیا نکرده است.» این در حالی است که ۷۸۰۰ هکتار بافت ناکارآمد در استان وجود دارد که بیش از ۵۲۴۳ هکتار آن را بافت‌های فرسوده تشکیل می‌دهند. وجود ۳۰۷ هزار واحد مسکونی در این مناطق که ۱۲۲ هزار واحد آن نیازمند نوسازی فوری هستند، نشان‌دهنده ابعاد وسیع مأموریتی است که بر دوش مدیران شهری سنگینی می‌کند.

عبدالرضا گلپایگانی، مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران، با نگاهی امیدوارانه به این چالش نگریست. وی از هزینه‌کرد ۶۰ میلیارد تومانی در سال گذشته خبر داد و تأکید کرد که با مشارکت سایر دستگاه‌ها، این رقم در سال جاری افزایش چشمگیری خواهد داشت. هدف واضح است: تشکیل تیم‌های مشاور و جذب سرمایه‌گذاران برای تبدیل خانه‌های قدیمی و بافت‌های تاریخی به مراکز زنده گردشگری و اقتصادی؛ مدلی که در شهرهایی مثل یزد و کاشان جواب داده و حالا نوبت به شهرهای با اصالت مازندران رسیده است.

در بخش دیگری از این نشست، موضوع حساس مسکن ملی بررسی شد. علی نبیان، مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن، ضمن اعلام تخصیص ۱۵۰ هکتار زمین برای این طرح در استان، آب پاکی را روی دست پیمانکاران ریخت: «تا زمانی که خدمات زیربنایی از جمله آب، برق، گاز و حتی فضاهای عمومی مانند مسجد تکمیل نشود، هیچ واحدی به مردم تحویل داده نخواهد شد.» این رویکرد نویدبخش پایان دوران شهرک‌های بی‌روح و فاقد امکاناتی است که در سال‌های گذشته به مردم واگذار می‌شد.

مهدی یونسی رستمی، استاندار مازندران، با اشاره به اینکه معیشت و اقتصاد دغدغه اول مردم است، به یکی از بزرگترین بن‌بست‌های استان یعنی «کمبود زمین» اشاره کرد. وی راهکار خروج از این بحران را تغییر نگاه به معماری شهری و حرکت به سمت «بلندمرتبه‌سازی» دانست. استاندار تأکید کرد که برای حفظ اراضی کشاورزی و جنگلی و در عین حال تأمین نیاز مسکن، باید به سمت توسعه عمودی شهرها با رعایت استانداردهای فنی حرکت کرد.

گزارش نشست بازآفرینی شهری مازندران یک پیام روشن داشت: استان مازندران دیگر نمی‌تواند به شیوه‌های سنتیِ مدیریت شهری تکیه کند. احیای ۱۲۲ هزار واحد مسکونی فرسوده و تبدیل بافت‌های تاریخی از تهدید (تخریب و آسیب) به فرصت (گردشگری و ثروت)، نیازمند یک هم‌افزایی فرادستگاهی است. امیدوار است با پیگیری این مصوبات، شاهد روزی باشیم که هویت تاریخی شهرهای مازندران، نان‌آور سفره‌های مردم این دیار باشد.

  • نویسنده : سمانه اسلامی