پیامی درباره اهمیت «حافظه نهادی»، تداوم مدیریتی و پرهیز از سیاستزدگی در حوزهای که ذات آن فراتر از مناسبات جناحی تعریف میشود.
این مراسم که با حضور معاون امور استانهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مدیران کل ادوار مختلف، پیشکسوتان فرهنگی و هنری و خانوادههای آنان در تالار همایشهای اریکه آریایی آمل برگزار شد، بهانهای شد برای بازخوانی مسیری که فرهنگ و هنر مازندران در بیش از چهار دهه پس از انقلاب اسلامی طی کرده است؛ مسیری پرچالش، گاه کمامکانات، اما مبتنی بر دغدغهمندی و تعهد.
در سالهایی که تغییرات مدیریتی گاه با گسستهای جدی در سیاستگذاری و حتی حذف تجربیات گذشته همراه بوده، برگزاری چنین آیینهایی معنایی فراتر از یک برنامه تشریفاتی پیدا میکند. تقدیر از مدیران پیشین، بهویژه در حوزه فرهنگ، نه بازگشت به گذشته بلکه نوعی «بهرسمیت شناختن تجربه» و احترام به زنجیرهای از تلاشهاست که امروز ثمره آن در ساختار فرهنگی استان دیده میشود.
محمد محمدی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران، در سخنان خود بر همین نکته تأکید کرد و این مراسم را نماد همدلی و همافزایی خانواده بزرگ فرهنگ و ارشاد دانست؛ خانوادهای که از مدیران ستادی تا کارشناسان شهرستانی، از هنرمندان تا پیشکسوتان، ستونهای اصلی آن را تشکیل میدهند.
فرهنگ، برخلاف بسیاری از حوزههای اجرایی، بیش از آنکه متکی به منابع مالی باشد، وابسته به سرمایه انسانی است؛ سرمایهای که با بیتوجهی، فرسوده میشود و با احترام و تکریم، بازتولید. مدیران پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران، هر یک در دورهای خاص و با محدودیتهای خاص خود، مسئولیت هدایت این حوزه حساس را برعهده داشتهاند؛ دورههایی که بعضاً با کمبود بودجه، فشارهای بیرونی و انتظارات متضاد همراه بوده است.
تقدیر از این مدیران، در واقع تأکید بر این اصل است که توسعه فرهنگی بدون توجه به انسانهای پشت صحنه آن، ممکن نیست. این رویکرد میتواند الگویی برای سایر دستگاهها باشد؛ الگویی که به جای حذف حافظه مدیریتی، آن را به سرمایهای برای آینده تبدیل میکند.
یکی از مهمترین بخشهای سخنان مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران، هشدار نسبت به سیاستزدگی در حوزه فرهنگ و هنر بود؛ هشداری که ریشه در تجربه سالهای گذشته دارد. فرهنگ و هنر، ذاتاً سیاستپذیر نیستند و هنرمند، صرفنظر از گرایش سیاسی، پیش از هر چیز یک کنشگر فرهنگی است.
این نگاه، اگر بهدرستی در سیاستگذاریها نهادینه شود، میتواند بسیاری از تنشهای رایج میان هنرمندان و نهادهای رسمی را کاهش دهد. هنر زمانی بالنده میشود که احساس امنیت، احترام و دیدهشدن داشته باشد؛ نه آنکه به ابزاری برای رقابتهای سیاسی تقلیل یابد.
استان مازندران با پیشینه غنی فرهنگی، هنری و آیینی، همواره یکی از کانونهای مهم تولید فرهنگ بومی در کشور بوده است. از موسیقی و آیینهای محلی تا ادبیات شفاهی، تئاتر بومی و هنرهای تجسمی، این استان ظرفیتهایی دارد که نیازمند مدیریت آگاه، غیرسیاسی و مبتنی بر شناخت میدانی است.
مدیران پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران، هر یک سهمی در حفظ و تقویت این میراث داشتهاند؛ سهمی که شاید در هیاهوی روزمرگیهای اداری کمتر دیده شده، اما امروز با چنین آیینهایی دوباره به سطح میآید.
این مراسم، در نهایت پیامی روشن برای مدیران فعلی و آینده دارد: فرهنگ با حذف گذشته رشد نمیکند. تداوم، احترام به تجربه و گفتوگوی بیننسلی، لازمه پایداری سیاستهای فرهنگی است. وقتی مدیران پیشین در کنار مدیران فعلی مینشینند، این پیام به بدنه فرهنگی منتقل میشود که مسیر توسعه، مسیری جمعی و پیوسته است.
تقدیر از هشت مدیرکل پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران، نه فقط ادای احترام به افراد، بلکه احترام به نهادی است که فرهنگ را نه یک ابزار، بلکه یک ارزش میداند؛ ارزشی که باید از سیاستزدگی دور بماند تا بتواند نقش واقعی خود را در ارتقای سرمایه اجتماعی ایفا کند.
- نویسنده : سمانه اسلامی
