از کشاورزی سنتی تا صنعت گلخانه‌ای؛ مدل جدید اشتغال در میاندورود با هدف چهار برابر شدن تولیدات
از کشاورزی سنتی تا صنعت گلخانه‌ای؛ مدل جدید اشتغال در میاندورود با هدف چهار برابر شدن تولیدات
میاندورود ، منطقه‌ای که روزگاری تنها با کشاورزی سنتی و وابسته به اقلیم شناخته می‌شد، امروز در حال بازتعریف هویت اقتصادی خود است.

این شهرستان با جهشی جسورانه به سوی «کشاورزی نوین»، اکنون به «شهر گلخانه‌ها» شهرت یافته است. اما این تغییر، تنها در جابجایی بذر از خاک به گلخانه نیست؛ بلکه یک تحول در ساختار اشتغال است. با ایجاد هزاران فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم و جذب سرمایه‌های کلان، میاندورود در حال تبدیل شدن به قطب تولید محصولات استراتژیک (مانند نارنگی ژاپنی) است. این گزارش بررسی می‌کند که چگونه ترکیب حمایت‌های نهادی (مانند بنیاد علوی) و اراده‌ی کشاورزان، میاندورود را در مسیر یک برنامه سه‌ساله برای چهار برابر کردن ظرفیت‌های تولید قرار داده است.

سال‌ها بود که کشاورزان میاندورودی با هر تغییر در دمای هوا یا بارش‌های ناموقتی، ریسک از دست دادن محصول را تجربه می‌کردند. اما امروز، ورود به عصر «کشت گلخانه‌ای»، بازی را تغییر داده است. تولید محصولات خاص، مانند نارنگی ژاپنی در محیط‌های کنترل‌شده، نه تنها کیفیت محصول را تضمین کرده، بلکه زمان برداشت را تغییر داده است. این یعنی کشاورز اکنون «حاکم بر زمان عرضه» است و می‌تواند محصول خود را در مناسب‌ترین قیمت و زودتر از رقبا به بازار برساند. این تغییر رویکرد، کشاورزی را از یک «شغل معیشتی» به یک «بیزنس سودآور» تبدیل کرده است.

یکی از حیاتی‌ترین دستاوردهای این تحول، ضرب‌الاجل اشتغال است. طبق آمارهای رسمی، بیش از ۳ هزار فرصت شغلی مستقیم در گلخانه‌های میاندورود ایجاد شده است؛ اما تأثیر این صنعت فراتر از دیوارهای گلخانه است. با احتساب زنجیره تأمین، حمل‌ونقل و توزیع، تخمین زده می‌شود که بین ۷ تا ۱۰ هزار نفر از اهالی منطقه از این زنجیره تغذیه کنند. این یعنی میاندورود توانسته است با تکیه بر تکنولوژی کشاورزی، مانع از مهاجرت روستاییان و جوانان به شهرها شود و «اشتغال مستمر» را جایگزین «اشتغال فصلی» کند.

دستیابی به این سطح از توسعه، بدون تزریق سرمایه غیرممکن بود. اختصاص بیش از ۱۵ هزار میلیارد ریال سرمایه (ترکیبی از تسهیلات و مشارکت مردم) و حمایت‌های هدفمند نهادهایی مانند بنیاد علوی، موتور محرک این رشد بوده است. معرفی بیش از دو هزار نفر برای دریافت تسهیلات نشان می‌دهد که اشتیاق برای تغییر مدل تولید در میان کشاورزان بسیار بالاست. اکنون، هدف‌گذاری برای «چهار برابر کردن تعداد گلخانه‌ها در یک برنامه سه‌ساله»، نشان‌دهنده اعتماد به اثربخشی این مدل است.

میاندورود امروز تنها یک عنوان ندارد، بلکه یک «الگو» را ارائه می‌دهد؛ الگوی تبدیل شدن از یک منطقه تولیدکننده سنتی به یک قطب کشاورزی نوین. افزایش ۳۰ درصدی تولید در واحد سطح، نتیجه‌ی مستقیم جایگزینی علم و تکنولوژی به جای عادت‌های قدیمی است. اگر این روند با ایجاد صنایع تبدیلی (بسته‌بندی و فرآوری) همراه شود، میاندورود نه تنها در تولید، بلکه در «ارزش‌افزوده» نیز پیشرو خواهد بود و می‌تواند مدل موفقیت خود را به سایر نقاط استان صادر کند.

  • نویسنده : سمانه اسلامی