هشدار نسبت به ساحل‌خواری در اراضی پسروی‌شده
هشدار نسبت به ساحل‌خواری در اراضی پسروی‌شده
پسروی پی‌درپی آب دریای خزر در سال‌های اخیر، یک هزار هکتار به وسعت سواحل مازندران افزوده است. با این حال، کارشناسان و مسئولان نسبت به هرگونه ساحل‌خواری و ساخت‌وساز در این عرصه‌های ملی هشدار داده و بر لزوم حفظ این میراث طبیعی برای نسل‌های آینده تأکید می‌کنند.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-منطقه ساری با اعلام اینکه اراضی جدید قابل واگذاری نیستند، از پیگیری برای تثبیت مالکیت دولت بر این زمین‌ها خبر داد و گفت که نقشه‌برداری این اراضی انجام شده و فرآیند صدور سند به نفع دولت در حال پیگیری است.

پسروی خزر؛ فرصت یا تهدید؟

بر اساس آمار مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر، سطح آب این دریا از سال ۱۳۷۵ تاکنون حدود ۲ متر کاهش یافته و در سال گذشته نیز ۲۶ سانتی‌متر کاهش داشته است. مطالعات نشان می‌دهد که این روند تا سال ۲۰۵۰ ادامه خواهد داشت و در صورت تداوم، ۲۰ تا ۲۵ درصد از مساحت خزر در بخش شمالی (سواحل روسیه) کاهش خواهد یافت. کارشناسان با اشاره به اینکه تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین، مهم‌ترین عوامل این پسروی هستند، هشدار می‌دهند که در صورت ادامه این روند، خلیج گرگان و تالاب میانکاله به شدت عقب‌نشینی کرده و خشک خواهند شد.

اگرچه بسیاری سدسازی بر روی رودخانه ولگا (تأمین‌کننده ۸۵ درصد آب خزر) را عامل اصلی پسروی می‌دانستند، اما تحقیقات جدید نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی، گرمایش زمین و تغییر مسیر بادها، مهم‌ترین عوامل کاهش تراز آب خزر هستند. کارشناسان دانشگاهی تأکید دارند که نوسانات آب دریاچه‌ها به ورودی رودخانه‌ها و میزان تبخیر بستگی دارد و الگوی آن با آب‌های آزاد متفاوت است.

«علی باقری جام‌خانه»، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-منطقه ساری، با بیان اینکه اراضی نمایان‌شده در نتیجه پسروی دریا، زمین‌های آزادشده برای بهره‌برداری یا ساخت‌وساز محسوب نمی‌شوند، تأکید کرد: این اراضی به هیچ وجه قابل واگذاری نیستند و تا زمان تعیین تکلیف قانونی و ثبتی باید در وضعیت عمومی باقی بمانند. وی افزود: کاهش تراز آب خزر تحت تأثیر عواملی همچون تغییرات اقلیمی، کاهش بارش‌ها، افزایش تبخیر و تحولات هیدرولوژیک رودخانه‌های ورودی، موجب عقب‌نشینی خط ساحلی شده است.

پسروی آب خزر، اگرچه از یک سو سطح جدیدی از اراضی ساحلی را نمایان کرده، اما این پدیده نباید بهانه‌ای برای دست‌اندازی و ساخت‌وساز غیرمجاز در حریم دریا باشد. با توجه به پیش‌بینی تداوم این روند تا ۲۰ سال آینده و خطر خشک شدن بخش‌هایی از خلیج گرگان و میانکاله، ضرورت دارد تا با مدیریت علمی و همکاری دستگاه‌های مسئول، از این میراث طبیعی به درستی صیانت شود.

  • نویسنده : سمانه اسلامی