چرا کشتی‌های تأمین سفره مردم در بنادر لنگر انداخته‌اند؟
 چرا کشتی‌های تأمین سفره مردم در بنادر لنگر انداخته‌اند؟
این روزها در بنادر کشور، منظره کشتی‌های پهلوگرفته‌ای که حامل هزاران تن نهاده دامی هستند، هم مایه امید است و هم مایه نگرانی. امید از این بابت که کالا در دسترس است و نگرانی از آن رو که «پیچ‌ و خم‌های اداری» و «ابهام در تخصیص ارز»، ترخیص این کالاها را با کندی مواجه کرده است.

بازخوانی چالش‌های واردکنندگان و تولیدکنندگان در عبور از تلاطم نهاده‌های دامی/ وقتی «زمان» به بهای سفره مردم از دست می‌رود

در حالی که تولیدکنندگان برای تأمین خوراک دام و طیور ثانیه‎‌شماری می‌کنند، واردکنندگان در هراس از تغییر نرخ ارز و مابه‌التفاوتی هستند که ممکن است تمام محاسباتشان را برهم بزند. این گزارش به بررسی ریشه‌های این کندی و تأثیر آن بر سفره‌ای می‌پردازد که مردم هر روز آن را با تجربه جیب خود قضاوت می‌کنند.

بر اساس اطلاعات واصله، اکنون بنادر ما با دو گروه کالا روبرو هستند. گروه اول، نهاده‌هایی هستند که مسیر ارزی را طی کرده و هم‌اکنون در سامانه «بازارگاه» برای تولیدکنندگان قابل خریداری هستند. اما چالش اصلی، مربوط به گروه دوم است؛ کالاهایی که تخلیه شده یا در نوبت تخلیه هستند اما لکنت در «تأمین ارز»، فرآیند توزیع را متوقف کرده است.

واردکننده، به عنوان بازوی اجرایی تأمین کالا، امروز در لبه تیغ قرار دارد. از یک سو فشار بازار و تولیدکننده برای بارگیری کالا وجود دارد و از سوی دیگر ریسک نوسان نرخ ارز. تجربه تلخ دفعات پیشین که بانک مرکزی پس از توزیع کالا، مطالبه مابه‌التفاوت ارزی کرد، حالا باعث شده تا واردکنندگان دست‌ به‌ عصا حرکت کنند. راهکار پیشنهادی یعنی «تهاتر مابه‌التفاوت با طلب واردکنندگان» می‌تواند همان روغن‌کاری‌ باشد که چرخ‌دنده‌های زنگ‌زده این نظام توزیع را به حرکت درآورد.

در این میان، استان مازندران به عنوان قطب تولید محصولات پروتئینی کشور، نقشی کلیدی و راهبردی ایفا می‌کند. حذف ارز ترجیحی و افزایش هزینه‌های تولید، وضعیت را به نقطه‌ای حساس رسانده است. تنظیم بازار در مازندران، تنها یک تصمیم استانی نیست؛ بلکه نبض تأمین بازار در بسیاری از استان‌های دیگر، از جمله تهران، در این خطه می‌تپد. هماهنگی میان دستگاه‌های نظارتی و شبکه توزیع در این استان، باید به گونه‌ای باشد که شوک‌های ناشی از تأخیر در ترخیص نهاده، به قیمت نهایی مرغ و گوشت منتقل نشود.

واقعیت تلخ این است که مردم بازار را با «گزارش‌های مکتوب» و «بیانیه‌های اطمینان‌بخش» نمی‌سنجند. عیار موفقیت مسئولان، پشت ویترین واحدهای صنفی و در زمان پرداخت وجه توسط سرپرست خانوار مشخص می‌شود. هر روز تأخیر در تخلیه یک کشتی نهاده، یعنی یک روز اضطراب بیشتر برای تولیدکننده و در نهایت، تلاطم قیمت برای مصرف‌کننده.

برای عبور از این بن‌بست، دولت باید با شجاعت در تصمیم‌گیری، تکلیف مابه‌التفاوت‌های ارزی را روشن کرده و با استفاده از تسهیلات بانکی، سرعت تخلیه و بارگیری را چند برابر کند. تخلیه سریع نهاده‌ها، نه تنها بار روانی بازار را کاهش می‌دهد، بلکه راه را بر عملیات روانی معاندان که از هر خلأ اقتصادی برای ناامید کردن مردم استفاده می‌کنند، می‌بندد. آرامش سفره مردم، در گروِ تصمیمی است که امروز در راهروهای وزارت جهاد کشاورزی و بانک مرکزی گرفته می‌شود؛ تصمیمی که باید میان «بروکراسی» و «ثبات بازار»، دومی را برگزیند.

  • نویسنده : سمانه اسلامی