آیا بازار تسلیم زباله‌های مازندران می‌شود؟
 آیا بازار تسلیم زباله‌های مازندران می‌شود؟
سال‌هاست که نام «زباله» در مازندران با واژگانی چون بحران، شیرابه و تخریب محیط‌زیست گره خورده است.

در یک سال اخیر، وزش بادهای تغییر در سازمان مدیریت پسماند استان، نویدبخش رویکردی متفاوت است؛ رویکردی که در آن زباله نه یک معضل، بلکه یک «کالای اقتصادی» با ارزش افزوده بالا تلقی می‌شود. با ورود بخش خصوصی و راه‌اندازی خطوط تولید کمپوست و گرانول، اکنون یک پرسش اساسی در فضای عمومی استان مطرح است: آیا این محصولات خروجی از سایت‌های پسماند، واقعاً مشتری دارند یا در انبارها خاک خواهند خورد؟

با روی کار آمدن تیم مدیریتی جدید در دولت چهاردهم در مازندران، تمرکز از «فقط دفن کردن» به سمت «تجهیز و فرآوری» تغییر یافته است. در حال حاضر، سایت پسماند بهشهر در شرق استان به مرحله بهره‌برداری نزدیک شده و در مناطق مرکزی و غربی همچون قائم‌شهر، نور و تنکابن، زیرساخت‌های تولید گرانول و کمپوست با سرعت در حال تکمیل است. هدف روشن است: تبدیل بخشی از پسماند به کودی که بتواند چرخ کشاورزی استان را بچرخاند.

یکی از بزرگترین دغدغه‌های سرمایه‌گذاران و افکار عمومی، تضمین فروش محصولات تولیدی است. امید حسن‌زاده مقیمی، مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند مازندران، در گفت‌وگو با ما خبرهای امیدوارکننده‌ای در این باره دارد. او می‌گوید: «بر اساس تکالیف برنامه هفتم توسعه، وزارت جهاد کشاورزی مکلف به خرید تضمینی کمپوست استاندارد شده است. در حال حاضر دستورالعمل‌های اجرایی و نرخ‌گذاری این محصولات در کارگروه ملی پسماند در دست بررسی نهایی است.»این یعنی دولت نه تنها مشوق تولید است، بلکه خود به عنوان مشتری استراتژیک وارد بازار می‌شود تا امنیت سرمایه‌گذاری در این بخش تضمین شود.

تغییر فرمولاسیون؛ کمپوست‌هایی برای ذائقه باغ‌های شمال*

مدیرعامل سازمان پسماند استان معتقد است که برای موفقیت در بازار، باید کیفیت را فدای کمیت نکرد. او می‌گوید: «در سایت‌های بهشهر و تنکابن، تولید به سمت کودهای گرانوله و غنی‌سازی‌شده پیش می‌رود. این محصولات قابلیت فرمولاسیون برای مصارف خاص را دارند؛ یعنی می‌توانیم بر اساس نیاز مرکبات مازندران یا گلخانه‌های غرب استان، عناصر مغذی کود را تغییر دهیم.»

این تنوع در تولید، جذابیت محصولات زباله‌محور را برای کشاورزان و باغداران محلی که همواره با هزینه بالای کودهای شیمیایی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، دوچندان می‌کند.

اگرچه پتانسیل بازار در استان کشاورزی‌محوری چون مازندران بسیار بالاست، اما کارشناسان معتقدند موفقیت نهایی در گرو «اعتمادسازی» است. محصول خروجی از سایت پسماند باید از نظر بهداشتی و غنای آلی، استانداردهای سخت‌گیرانه‌ای را پاس کند. پیشرفت‌های اخیر در سایت‌های پردازش نشان می‌دهد که مازندران در حال عبور از دوره «کمپوست‌های بی‌کیفیت سنتی» به سمت «محصولات صنعتی و شناسنامه‌دار» است.

مازندران در آستانه یک جهش اقتصادی در حوزه محیط‌زیست قرار دارد. تبدیل زباله به ثروت دیگر یک شعار فانتزی نیست؛ بلکه با پیوند میان «تکنولوژی بخش خصوصی»، «حمایت قانونی برنامه هفتم» و «نیاز بخش کشاورزی»، می‌رود تا به یک الگوی موفق در کل کشور تبدیل شود. اگر چرخه تولید تا مصرف با خرید تضمینی دولت تکمیل شود، می‌توان امیدوار بود که «طلای کثیف»، سرانجام باری از دوش طبیعت رنجور شمال بردارد و ثروتی پایدار برای اهالی این دیار به ارمغان بیاورد.

  • نویسنده : سمانه اسلامی