گستره این جنگلها که زمانی ۵۵ هزار کیلومتر مربع مساحت داشت، اکنون ۵۱ درصد آن منقرض شده و تنها از ۱۰ درصد آن حفاظت میشود. کارشناسان محیط زیست و مسئولان استان مازندران بر ضرورت فراهمسازی امکانات اولیه، افزایش حمایتهای ملی و وضع قوانین بازدارنده برای مقابله با قاچاق چوب و تصرف اراضی ملی تأکید دارند.
صاحبنظران ممتاز محیطزیستی بر این باورند که قوانین موجود برای برخورد با سوداگران و قاچاقچیان چوب و اراضی ملی، بازدارندگی لازم را برای حفظ جنگلهای هیرکانی ندارد. برخی از صاحبنظران تأکید دارند که قوانین برای کاهش قاچاق چوب زمانی اثرگذار است که خودروهای حامل چوب قاچاق، بعد از توقیف، به نفع دولت مصادره شوند. این در حالی است که اعضای کمیسیون کشاورزی مجلس در سفر اخیر خود به مازندران، بر لزوم بررسی چالشهای پیشروی این میراث ارزشمند تأکید کردند.
«عباس پوریانی»، رئیس کل دادگستری مازندران، با اشاره به اهمیت راهبردی جنگلهای هیرکانی، گفت: انتظار ما از مسئولان وزارت جهاد کشاورزی و سازمان منابع طبیعی این است که در تأمین امکانات اولیه و مورد نیاز مجموعه منابع طبیعی استان، توجه بیشتری داشته باشند تا این دستگاه بتواند با توان و ظرفیت بیشتری در حوزه پیشگیری از تصرفات اراضی ملی، حفاظت از جنگلها و مقابله با قطع غیرمجاز درختان و قاچاق چوب اقدام کند. وی افزود: دستگاه قضایی استان در برخورد با متصرفان اراضی ملی، قاچاقچیان چوب و افرادی که اقدام به قطع غیرمجاز درختان میکنند، رویکردی قاطع و بازدارنده دارد
«علیاکبر عالیشاه»، دادستان عمومی و انقلاب مرکز مازندران، نیز از تشکیل شعب ویژه برای رسیدگی به پروندههای مربوط به اراضی ملی خبر داد و گفت: پروندههای حوزه اراضی ملی بهصورت ویژه و با جدیت در حال رسیدگی است. در مجموعه دادستانی مرکز استان و همچنین در سطح شهرستانها، دستورات قاطع و قانونی مبتنی بر مطالبات مجموعه منابع طبیعی، صادر و اقدامات لازم برای برخورد با متخلفان انجام میشود.
جنگلهای هیرکانی با قدمت بیش از ۴۰ میلیون سال، بازمانده دوره سوم زمینشناسی هستند و به «فسیلهای زنده» شهرت دارند. این جنگلها با ۲۹۶ گونه پرنده، ۶۰۰ گونه پستاندار، ۶۷ گونه ماهی و ۱۵۰ گونه درختی و بوتهای بومی، از غنیترین اکوسیستمهای جهان محسوب میشوند. همچنین درختان این جنگلها که از نوع مختلط پهنبرگ حاشیه جنوب دریای خزر هستند، نقش مهمی در تأمین اکسیژن، ذخیره آب، حفاظت از خاک و جلوگیری از سیل ایفا میکنند.
مازندران با ۵۴ درصد از عرصههای جنگلی شمال کشور و نیمی از جنگلهای هیرکانی ثبتشده در یونسکو، مسئولیت سنگینی در حفاظت از این میراث ارزشمند دارد. با توجه به کاهش زادآوری، تخریبهای ناشی از طرحهای گردشگری، جادهسازی و قاچاق چوب، ضرورت دارد تا با حمایتهای ملی، تأمین امکانات اولیه و برخورد قاطع با متخلفان، از این گنجینه طبیعی برای نسلهای آینده صیانت شود.
- نویسنده : سمانه اسلامی
