وقتی ویلاهای لوکس، خاک حاصلخیز را می‌بلعند
وقتی ویلاهای لوکس، خاک حاصلخیز را می‌بلعند
در تقابل میان «سودجویی‌های ساختمانی» و «امنیت غذایی»، زمین‌های حاصلخیز غرب مازندران سال‌هاست که به میدان نبردی تبدیل شده‌اند.

از یک سو، اشتهای سیری‌ناپذیر برای احداث ویلاهای لوکس و تغییر کاربری‌های غیرقانونی، و از سوی دیگر، تلاش برای صیانت از آخرین پناهگاه‌های کشاورزی منطقه. اجرای حکم قضایی برای تخریب حدود یک هکتار از اراضی کشاورزی در بخش مرزن‌آباد شهرستان چالوس، تنها یک اقدام اجرایی نیست؛ بلکه پیام صریحی است به کسانی که گمان می‌کردند «دیوارکشی‌های غیرمجاز» می‌تواند بر «تیغ برنده قانون» غلبه کند. این عملیات، در واقع تکه‌ای از یک نبرد گسترده‌تر در برابر پدیده‌ی «زمین‌خواری» است که ریشه‌های آن در هزاران پرونده تخلف در سراسر استان گسترده شده است.

هفته جاری در بخش مرزن‌آباد، صدای تخریب دیوارها بلند شد. سرهنگ حسین اجاقده، فرمانده یگان حفاظت امور اراضی غرب مازندران، از اجرای حکم قضایی بر اساس «تبصره ۲ ماده ۱۰ قانون حفظ کاربری اراضی کشاورزی» خبر داد. در این عملیات، ۳۵ قطعه از اراضی که در مسیر تغییر کاربری غیرقانونی بودند، هدف قرار گرفتند و دیوارکشی‌های آن‌ها قلع و قمع شد. این اقدام نشان می‌دهد که دستگاه‌های نظارتی و قضایی، دیگر اجازه نمی‌دهند «تغییر کاربری» به بهانه‌های مختلف، به ابزاری برای نابودی گام‌به‌گام زمین‌های زراعی تبدیل شود.

اما نگاهی به آمارها، عمق فاجعه را آشکار می‌کند. زمانی که اسدالله تیموری، سرپرست سازمان جهاد کشاورزی مازندران، از شناسایی ۶ هزار و ۶۰۴ فقره تغییر کاربری غیرمجاز در استان سخن می‌گوید، در واقع با یک «بحران سیستمی» روبه‌رو هستیم. این ارقام تکان‌دهنده، نشان می‌دهد که تغییر کاربری در شمال کشور، دیگر یک اتفاق پراکنده نیست، بلکه به یک «روند سازمان‌یافته» تبدیل شده است. تبدیل زمین‌های حاصلخیز به ویلاهای تفریحی، نه تنها امنیت غذایی کشور را به خطر می‌اندازد،

دیدبانی اجتماعی؛ وقتی مردم در برابر زمین‌خواری می‌ایستند

در این مسیر، یگان‌های حفاظت امور اراضی تنها قادر به مقابله با این حجم از تخلفات نیستند. رویکرد جدید در غرب مازندران، تکیه بر «هوشیاری اجتماعی» است. فراخوان نیروهای جهاد کشاورزی از روستاییان و دهیاران برای گزارش هرگونه تغییر کاربری غیرمجاز—از تفکیک و دیوارکشی تا خاک‌برداری—در واقع تلاشی برای تبدیل کردن هر شهروند به یک «دیدبان محیط‌زیستی» است. سامانه ۱۳۱ اکنون به عنوان پل ارتباطی میان مردم و متولیان، ابزاری برای مهار زمین‌خوارانی است که در سایه شب و دور از چشم قانون، به دنبال تصرف خاک‌های حاصلخیز هستند.

مرزن‌آباد، به عنوان دروازه ورودی آزادراه تهران-شمال، امروز نمادی از مقاومت در برابر تخریب است. اما پرسش اساسی این است: آیا اجرای چند حکم قضایی می‌تواند سد راه جریانی شود که در آن زمین، از «منبع تولید غذا» به «کالایی برای سرمایه‌گذاری ملک» تبدیل شده است؟ تیغ برنده قانون اگرچه در لحظه اثرگذار است، اما برای پیروزی نهایی، نیازمند یک «اراده سیاسی جامع» برای بازتعریف رابطه انسان و زمین در شمال کشور است؛ تا جایی که ساخت ویلاهای لوکس، هرگز برتر از «یک وجب خاک حاصلخیز» نباشد.

  • نویسنده : سمانه اسلامی