از روکش آسفالت کریدورهای اصلی تا مقابله با عقبنشینی ساحل؛ مازندران در میانه یک گذار بزرگ قرار دارد.
زیرساختهای حملونقل و دریانوردی، شریانهای حیاتی اقتصاد ملی هستند؛ بهویژه در استانهایی که نقش اصلی را در جابجایی کالاهای اساسی ایفا میکنند. در نشست اخیر شورای هماهنگی راه و شهرسازی مازندران، تصویری از تلاش بیوقفه دستگاههای اجرایی ترسیم شد؛ تصویری که نشان میدهد حتی در شرایط بحرانی، نبض توسعه نباید از حرکت باز بایستد.
یکی از نکات کلیدی در استراتژی جدید مدیران این حوزه، تمرکز بر «مولدسازی» است. جابر حسنزاده، مدیرکل راه و شهرسازی مازندران، با تأکید بر لزوم استقلال مالی پروژهها، اعلام کرد که قرار است از محل فروش املاک، بیش از سه همت اعتبار به پروژههای استراتژیک از جمله توسعه فرودگاه، بنادر و راههای مواصلاتی اختصاص یابد. این یعنی عبور از انتظار صرف برای بودجههای دولتی و حرکت به سمت مدیریت خودکفا در توسعه زیرساختها. از روکش آسفالت محور کناره مازندران با بودجه ۴۰۰ میلیارد تومانی گرفته تا تکمیل پلهای محور کناره، همگی نشان از این دارند که اولویت با اتصال سریع و ایمن جادهای است.
اما در کنار توسعه جادهای و ریلی، یک تهدید وجودی و محیطی در تقابل با اقتصاد دریایی قرار دارد: «پسروی آب دریای خزر». این پدیده که دیگر یک هشدار علمی نیست، بلکه یک واقعیت ملموس در ساحل بنادر فریدونکنار و امیرآباد است، میتواند تجارت دریایی را با بحران مواجه کند. گزارشها حاکی از آن است که ساحل در این مناطق طی چند سال اخیر تا ۲۰۰ متر عقبنشینی داشته است.
محمدعلی موسیپور، مدیر بندر امیرآباد، در این میان بر یک اصل تأکید دارد: «توقف فعالیت در برابر کاهش تراز آب معنا ندارد.» تلاشها بر این است که با بهکارگیری فناوریهای نوین، اثرات این پسروی بر فعالیتهای تجاری و بندری کمینه شود. این یعنی مدیریت بنادر باید از مدیریت سنتی به سمت «مدیریت بحرانهای محیطی» حرکت کند تا امنیت تجارت در خزر تضمین شود.
در بخش حملونقل ریلی نیز، چالشها از حریم به ایمنی رسیدهاند. تبدیل ۴۰ گذرگاه همسطح به گذرگاههای غیر همسطح، گامی حیاتی برای کاهش تلفات و حوادث جادهای-ریلی است. از سوی دیگر، در بخش هوانوردی، تلاش برای نوسازی باند فرودگاه شهدای ساری و تملک زمینهای الحاقی، نشاندهنده این است که مدیریت زیرساختها، فراتر از نگاه کوتاهمدت، به دنبال تثبیت جایگاه استان در شبکه پروازی کشور است.
مازندران امروز در نقطه عطفی قرار دارد؛ جایی که از یک سو با ضرورتهای توسعه زیرساختی و اتصال کریدورهای اصلی روبروست و از سوی دیگر با چالشهای تغییر اقلیم و پسروی دریا دستوپنجه نرم میکند. موفقیت در این مسیر، در گرو دو عامل است: «تداوم عملیاتی طرحها» و «استفاده هوشمندانه از فناوری برای مقابله با تغییرات محیطی». اگر بتوان میان توسعه زیرساختهای فیزیکی و مدیریت بحرانهای زیستمحیطی تعادل برقرار کرد، بنادر و جادههای شمال، نه تنها از پسِ چالشها برمیآیند، بلکه موتور محرک اقتصاد کشور خواهند بود.
- نویسنده : سمانه اسلامی
