مازندران، سرزمین خوشههای سبز و خاکی که سفرهدار نیمی از سفره ایرانیان است، این روزها بیش از هر زمان دیگری زیر تیغِ وسوسه تغییر کاربریهاست. در حالی که دلالان و سوداگران زمین، وجب به وجبِ خاک زرخیز این دیار را هدف گرفتهاند، گزارشهای جدید از جبهه نظارتی جهاد کشاورزی، حکایت از یک رویارویی تمامعیار برای حفظ کاربری اراضی دارد. آمارهای شناسایی ۶ هزار مورد تخلف در ماههای اخیر، نشان میدهد که دستاندازی به ریههای سبز شمال، ابعادی نگرانکننده یافته است.
اسدالله تیمورییانسری، سرپرست جهاد کشاورزی مازندران، در نشست اخیر شورای کشاورزی استان، با تأکید بر اینکه «خاک» ناموس تولید و امنیت غذایی است، اعلام کرد که حتی در روزهای سخت و شرایط ویژه ناشی از تنشهای اخیر کشور، گشتهای نظارتی این سازمان لحظهای از پایش میدان عقب ننشستهاند. وی از دریافت و ثبت بیش از ۶ هزار و ۸۰۰ خبر و گزارش مردمی از طریق مراجعات حضوری و سامانه ۱۳۱ خبر داد که نشان از حساسیت بالای جامعه نسبت به نابودی زمینهای کشاورزی دارد.
آمارها سخن میگویند: از اخطار تا قلعوقمع
به گفته مقام عالی کشاورزی در مازندران، از مجموع گزارشهای دریافتی، ۶ هزار و ۶۰۴ مورد مورد بررسی دقیق کارشناسی قرار گرفت. خروجی این پایشها، صدور ۵ هزار و ۵۳ مورد اخطاریه توقف عملیات (بر اساس تبصره یک ماده ۱۰ قانون حفظ کاربری) بوده است.
تیمورییانسری با ابراز قاطعیت در برخورد با متخلفان افزود: «برای ۲ هزار و ۳۰۸ مورد نیز تبصره ۲ ماده ۱۰ به منظور برخورد قانونی و توقف تخلفات اجرا شد و در نهایت ۲۰۲ مورد از احکام قطعی قلعوقمع که از گذشته معوق مانده بود، با همکاری شجاعانه دستگاه قضا به مرحله اجرا درآمد.»
چرا جنگ بر سر زمینهای مازندران تا این حد سرنوشتساز است؟ پاسخ را باید در شناسنامه سبز این استان جستوجو کرد. مازندران با دارا بودن ۴۶۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی و تولید سالانه بیش از ۷ میلیون تن محصول، قلب تپنده امنیت غذایی ایران است. این استان در تولید ۱۵ نوع محصول استراتژیک، رتبههای اول تا سوم کشور را در اختیار دارد.
حفاظت از این پهنه که نیمی از جنگلهای هیرکانی ثبت شده در یونسکو را در دل خود جای داده، نه تنها یک وظیفه استانی، بلکه یک ضرورت ملی است. با این حال، تغییر کاربریهای غیرمجاز همچنان «پاشنه آشیل» توسعه پایدار در مازندران محسوب میشود.
شناسایی بیش از ۶ هزار مورد تغییر کاربری، در کنار یک هشدار باش، پیامی روشن برای سوداگران دارد: «مازندران دیگر حیاط خلوت ویلاسازان نیست». اما واقعیت این است که جهاد کشاورزی به تنهایی نمیتواند در برابر هجمه عظیم سرمایههای سرگردان بایستد. نجات اراضی مازندران نیازمند یک میثاق جمعی میان دستگاه قضایی، نهادهای امنیتی، رسانهها و مهمتر از همه، خودِ مردم است. خاکِ مازندران که امروز زیر ضربات «تغییر کاربری» ناله میکند، میراث آیندگان است؛ اجازه ندهیم امضای دلالان، نقشِ قلمِ توسعه بر این خاک پاک را محو کند.
- نویسنده : سمانه اسلامی
