جنگلهای هیرکانی، رودخانههای زلال و حیاتوحش کمنظیر سوادکوه، سرمایههایی هستند که طی میلیونها سال شکل گرفتهاند؛ اما امروز فشار تخریبهای انسانی، آلودگیها و بهرهبرداریهای بیضابطه، زنگ خطر را برای یکی از ارزشمندترین زیستبومهای کشور به صدا درآورده است.
محیط زیست، میراث مشترک نسلها و سرمایهای است که بقای انسان به سلامت آن گره خورده است. جنگلها، رودخانهها، خاک حاصلخیز و حیاتوحش، تنها منابع طبیعی نیستند؛ بلکه شریانهای زندگیاند که استمرار حیات جوامع انسانی را تضمین میکنند. با این حال، در دهههای اخیر فشار روزافزون فعالیتهای انسانی، بسیاری از این سرمایههای طبیعی را با تهدیدهای جدی مواجه کرده است.
استان مازندران به واسطه برخورداری از جنگلهای باستانی هیرکانی، رودخانههای پرآب، آبشارهای طبیعی و سواحل دریای کاسپین، یکی از مهمترین زیستبومهای کشور به شمار میرود. اما این طبیعت کمنظیر سالهاست با چالشهایی همچون قاچاق چوب، تغییر کاربری اراضی، آلودگی رودخانهها، انباشت زباله و تهدید حیاتوحش دستوپنجه نرم میکند.
در این میان، شهرستانهای سوادکوه و سوادکوه شمالی نیز با وجود برخورداری از طبیعت بکر و جنگلهای انبوه، از آسیبهای زیستمحیطی مصون نماندهاند. رودخانه تِلار، جنگلهای هیرکانی و زیستگاههای حیاتوحش این منطقه، بارها قربانی بیتوجهیها و تخلفات زیستمحیطی شدهاند؛ موضوعی که نگرانی فعالان و متولیان محیط زیست را دوچندان کرده است.
محمد شکوهی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه و سوادکوه شمالی، همزمان با آغاز هفته جهانی محیط زیست با اشاره به اهمیت حفاظت از منابع طبیعی اظهار کرد: «در سرزمینی که هنوز جنگل نفس میکشد و رودخانه زنده است، مسئولیت حفاظت از طبیعت بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.»
وی با اشاره به شعار هفته جهانی محیط زیست با عنوان «سبزیِ زندگی را نابود نکنیم» افزود: این مناسبت تنها یک رویداد تقویمی نیست، بلکه هشداری جهانی درباره پیامدهای تخریب محیط زیست، آلودگیها و بحرانهای زیستمحیطی است که آینده بشر را تهدید میکند.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه و سوادکوه شمالی تأکید کرد: بسیاری از کارشناسان معتقدند بخش مهمی از چالشها و حتی منازعات آینده جهان بر سر منابع طبیعی، آب و محیط زیست سالم خواهد بود. از این رو حفاظت از طبیعت نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای حفظ امنیت، سلامت و آرامش جوامع انسانی است.
شکوهی با اشاره به ارزش جهانی جنگلهای هیرکانی گفت: این جنگلها میراث میلیونها سال حیات بر روی زمین هستند و حفاظت از آنها وظیفهای همگانی است. هر زباله رها شده در طبیعت، هر تخریب، هر شکار غیرمجاز و هرگونه آسیب به منابع طبیعی، در حقیقت زخمی بر پیکره حیات و آینده نسلهای بعدی محسوب میشود.
وی خاطرنشان کرد: اگر امروز برای حفاظت از محیط زیست اقدام نکنیم، فردا ناچار خواهیم بود هزینههای سنگینتری برای جبران خسارتها بپردازیم؛ خسارتهایی که گاه جبران آنها غیرممکن خواهد بود.
کارشناسان معتقدند توسعه پایدار بدون توجه به محیط زیست معنا ندارد. حفظ جنگلها، مدیریت صحیح پسماند، جلوگیری از آلودگی منابع آبی و صیانت از تنوع زیستی، اقداماتی است که میتواند آیندهای امنتر و سالمتر برای فرزندان این سرزمین رقم بزند.
امروز طبیعت سوادکوه و مازندران بیش از هر زمان دیگری به همراهی مردم، مسئولان و نهادهای متولی نیاز دارد؛ زیرا «سبزی زندگی» سرمایهای است که اگر از دست برود، بازگرداندن آن آسان نخواهد بود.
- نویسنده : سمانه اسلامی
