معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران در نشست شورای حفاظت محیط زیست استان با اشاره به روند کاهشی جمعیت فوک خزری در دهههای اخیر اظهار کرد: این گونه در رأس هرم غذایی دریای خزر قرار دارد و وضعیت آن بیانگر شرایط اکولوژیکی این پهنه آبی است؛ از این رو حفاظت از آن اهمیت ویژهای دارد.
روحالله اسماعیلی، تغییرات اقلیمی، کاهش زیستگاههای زادآوری بر اثر ذوب یخهای مناطق شمالی خزر، آلودگیهای صنعتی، بیماریهای ویروسی، کاهش منابع غذایی و برخی عوامل انسانی از جمله گرفتار شدن در تورهای صیادی را از مهمترین تهدیدهای پیش روی فوک خزری برشمرد.
وی با تأکید بر اینکه دریای خزر میان پنج کشور مشترک است، افزود: حفاظت مؤثر از فوک خزری تنها با اقدامات یک کشور محقق نمیشود و نیازمند همکاری، هماهنگی و عزم جدی همه کشورهای ساحلی خزر است.
به گفته این مقام مسئول، در سال ۱۴۰۴ تعداد ۵۱ مورد تلفات فوک خزری در سواحل مازندران ثبت شده بود و از ابتدای سال جاری تا ۲۳ خرداد نیز ۲۰ مورد تلفات گزارش شده است. هرچند این آمار نسبت به مدت مشابه سال گذشته که ۳۶ مورد ثبت شده بود کاهش نشان میدهد، اما همچنان نگرانکننده است.
اسماعیلی از تدوین برنامه اقدام ملی حفاظت از فوک خزری با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست و دانشگاه تربیت مدرس خبر داد و گفت: در این برنامه وظایف دستگاههای مرتبط مشخص شده و دبیرخانه ملی حفاظت از فوک خزری نیز با هدف هماهنگی و پیگیری برنامههای حفاظتی در دانشگاه تربیت مدرس راهاندازی شده است.
کارشناسان محیط زیست معتقدند کاهش منابع غذایی، آلودگیهای دریایی، ورود گونههای مهاجم، تغییرات دمایی و کاهش آورد رودخانهها شرایط زیستی فوک خزری را به مرحلهای نگرانکننده رسانده است. بررسی لاشههای کشف شده نیز نشان میدهد بیشتر این جانوران پیش از رسیدن به سواحل جنوبی خزر تلف شدهاند و احتمالاً مرگ آنها در بخشهای شمالی این دریا رخ داده است.
فوک خزری که در فهرست گونههای آسیبپذیر اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت قرار دارد، تنها پستاندار بومی دریای خزر به شمار میرود و ادامه روند کاهش جمعیت آن میتواند زنگ خطری جدی برای آینده اکوسیستم بزرگترین دریاچه جهان باشد.
- نویسنده : سمانه اسلامی
