جایگاه زن، احترام متقابل و سواد رسانه‌ای سه‌ ضلع تحکیم خانواده هستند
جایگاه زن، احترام متقابل و سواد رسانه‌ای سه‌ ضلع تحکیم خانواده هستند
صاحب‌نظران حوزه دین، خانواده و آموزش در نشستی با موضوع «احترام در خانواده در مذاهب اسلامی» بر ضرورت بازتعریف جایگاه زن، تقویت فرهنگ احترام متقابل و ارتقای سواد رسانه‌ای خانواده‌ها برای مقابله با آسیب‌های اجتماعی تأکید کردند.

امام جمعه اهل سنت در مازندران، در این نشست با اشاره به نگاه قرآن کریم به خانواده اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین آسیب‌های مشترک خانواده‌ها در جهان اسلام، تضعیف جایگاه زن است.

مولوی خیرالله یعقوبی افزود: قرآن زن و مرد را «زوج» و همتای یکدیگر معرفی کرده و هیچ‌گونه برتری ذاتی میان آن‌ها قائل نشده است و زن را محور آرامش، مودت و رحمت در خانواده می‌داند.

یعقوبی با بیان اینکه در برخی جوامع اسلامی جایگاه واقعی زن به درستی تبیین نشده است، خاطرنشان کرد: این مسئله موجب شده بنیان خانواده‌ها با چالش مواجه شود و بسیاری از آسیب‌های اجتماعی نیز از همین نقطه آغاز شود.

وی تأکید کرد: زن و مرد باید خود را همراه و مکمل یکدیگر بدانند و روابط خانوادگی بر پایه احترام، همکاری و مسئولیت‌پذیری متقابل شکل گیرد.

احترام متقابل؛ حلقه مفقوده برخی خانواده‌های امروز

در ادامه نشست استاد حوزه علمیه با تأکید بر اینکه خانواده «سلول جامعه» است، اظهار کرد: هرگونه آسیب در خانواده مستقیماً بر سلامت جامعه اثر می‌گذارد.

حمیدرضا زارعی سمنگانی افزود: برای شکل‌گیری یک خانواده موفق، اعضا باید نقش‌ها و مسئولیت‌های خود را بشناسند و در کنار آن مرزهای ارتباطی، مهارت‌های زندگی و اصول اخلاقی را رعایت کنند.

زارعی سمنگانی مهم‌ترین چالش برخی خانواده‌ها را ضعف در رعایت احترام متقابل دانست و گفت: حتی اگر مهارت‌های زندگی وجود داشته باشد، بدون اخلاق و احترام، خانواده به موفقیت واقعی دست نخواهد یافت.

وی خاطرنشان کرد: بسیاری از اختلافات خانوادگی زمانی کاهش می‌یابد که اعضای خانواده در هنگام انتقاد، مطالبه‌گری و بیان خواسته‌های خود نیز حرمت یکدیگر را حفظ کنند.

خانواده سالم با مودت، رحمت و گفت‌وگو ساخته می‌شود

در بخش دیگری از این نشست استاد دانشگاه فرهنگیان، خانواده را نخستین مدرسه تربیت انسان و یکی از مهم‌ترین نشانه‌های الهی توصیف کرد.

زهرا ترابیان با اشاره به آموزه‌های قرآنی گفت: روابط خانوادگی بر پایه مفاهیمی همچون احسان، رحمت، مودت و احترام شکل می‌گیرد و این ارزش‌ها پایه‌های استحکام خانواده هستند.

ترابیان افزود: خانواده سالم با محبت، گفت‌وگوی مستمر، گذشت و تکریم شخصیت اعضا ساخته می‌شود و والدین نقش تعیین‌کننده‌ای در انتقال این ارزش‌ها به فرزندان دارند.

وی با اشاره به تأثیر فضای مجازی بر روابط خانوادگی اظهار کرد: والدین باید علاوه بر ایفای نقش تربیتی، سواد رسانه‌ای خود را نیز افزایش دهند تا بتوانند فرزندان را در استفاده صحیح از رسانه‌ها همراهی کنند.

سواد رسانه‌ای؛ ضرورتی برای خانواده‌های امروز

این استاد دانشگاه ادامه داد: خانواده‌ها باید فرصت گفت‌وگو درباره شبکه‌های اجتماعی، محتوای رسانه‌ای و مسائل روز را در برنامه زندگی خود قرار دهند تا ارتباط عاطفی میان اعضای خانواده حفظ شود.

وی تأکید کرد: کودکی که در محیط خانواده احترام، ادب و مهربانی را تجربه می‌کند، در جامعه نیز این ارزش‌ها را بازتولید خواهد کرد.

ترابیان خاطرنشان کرد: خانواده ساختنی است نه یافتنی و شکل‌گیری یک خانواده موفق نیازمند انتخاب آگاهانه، شناخت متقابل، گفت‌وگو و مسئولیت‌پذیری است.

احترام در خانواده؛ یک اصل قرآنی و اجتماعی

در ادامه یک کارشناس امور خانواده، با بیان اینکه احترام در خانواده تنها یک توصیه اخلاقی نیست، گفت: احترام یک اصل قرآنی و وظیفه دینی است و کمرنگ شدن آن زمینه‌ساز اختلافات خانوادگی و آسیب‌های اجتماعی می‌شود.

گل‌جان شیرمحمدلی افزود: برای ارزیابی سلامت یک جامعه کافی است جایگاه احترام در خانواده‌های آن جامعه را بررسی کنیم؛ زیرا هر جا احترام میان همسران، والدین و فرزندان وجود داشته باشد، آرامش و امنیت نیز برقرار خواهد بود.

شیرمحمدلی با اشاره به افزایش نقش فضای مجازی در زندگی روزمره اظهار کرد: کاهش گفت‌وگوهای خانوادگی و وابستگی بیش از حد به شبکه‌های اجتماعی فاصله میان والدین و فرزندان را افزایش داده است.

وی راهکار مقابله با این مسئله را افزایش سواد رسانه‌ای والدین، تقویت گفت‌وگو در خانواده و الگوسازی صحیح از سوی پدر و مادر عنوان کرد.
تقویت فرهنگ احترام؛ راهکاری برای کاهش آسیب‌های اجتماعی

این کارشناس خانواده با اشاره به افزایش پرسشگری در نسل جدید گفت: والدین باید به جای تحمیل دستورات، از مسیر گفت‌وگو، استدلال و اقناع با فرزندان ارتباط برقرار کنند.

وی افزود: بسیاری از تنش‌ها و حتی طلاق‌ها از بی‌احترامی، ضعف گفت‌وگو و نادیده گرفتن حقوق متقابل آغاز می‌شود و آموزه‌های دینی همچون گذشت، مدارا و بخشش می‌تواند در حل این اختلافات نقش مؤثری داشته باشد.

شرکت‌کنندگان در این نشست در مجموع بر این باور بودند که بازتعریف جایگاه زن، تقویت فرهنگ احترام متقابل، ارتقای سواد رسانه‌ای و گسترش گفت‌وگو در خانواده از مهم‌ترین راهکارهای تحکیم بنیان خانواده و کاهش آسیب‌های اجتماعی در جامعه امروز است.

  • نویسنده : سمانه اسلامی