زنگ خطر سلامت در مازندران
زنگ خطر سلامت در مازندران
اعلام آمار ابتلای ۶۰ درصد مردم مازندران به اضافه‌وزن و چاقی، صرفاً یک هشدار پزشکی نیست؛ این آمار تصویری روشن از تغییر سبک زندگی، کاهش تحرک و افزایش بیماری‌های غیرواگیر در استانی است که روزگاری به واسطه طبیعت، محصولات کشاورزی سالم و زندگی روستایی، از الگوی مناسب‌تری در شاخص‌های سلامت برخوردار بود.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی مازندران با اشاره به این آمار، از کم‌تحرکی و تغییر الگوی تغذیه به‌عنوان مهم‌ترین عوامل این وضعیت نام برده است. اما واقعیت این است که ریشه این بحران را باید فراتر از انتخاب‌های فردی جست‌وجو کرد. توسعه شهرنشینی، کاهش فضاهای مناسب برای فعالیت بدنی، افزایش مصرف غذاهای فرآوری‌شده، فشارهای اقتصادی و تغییر الگوی اشتغال، همگی در شکل‌گیری این وضعیت نقش دارند.

چاقی تنها یک مسئله ظاهری نیست؛ بلکه یکی از مهم‌ترین عوامل خطر ابتلا به دیابت، بیماری‌های قلبی و عروقی، فشار خون، سکته‌های مغزی، بیماری‌های مفصلی و حتی برخی سرطان‌ها محسوب می‌شود. از این منظر، افزایش نرخ اضافه‌وزن در مازندران می‌تواند در سال‌های آینده هزینه‌های درمانی استان را به شکل قابل توجهی افزایش دهد و نظام سلامت را با چالش‌های بیشتری روبه‌رو کند.

آنچه نگرانی‌ها را دوچندان می‌کند، هم‌زمانی این آمار با دیگر شاخص‌های هشداردهنده سلامت در استان است. کاهش نرخ باروری به کمتر از یک فرزند برای هر زن در برخی مناطق، افزایش روند ابتلا به سرطان به‌ویژه سرطان معده، مشکلات تأمین آب شرب سالم در برخی روستاها و بحران مدیریت پسماند، همگی نشان می‌دهد که سلامت عمومی در مازندران تنها با توسعه مراکز درمانی ارتقا نمی‌یابد، بلکه نیازمند نگاهی جامع به عوامل اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی مؤثر بر سلامت است.

در این میان، تأکید مسئولان بر ارتقای سواد سلامت و تقویت نظام پزشک خانواده، رویکردی قابل دفاع است؛ اما تجربه نشان داده که آموزش به‌تنهایی کافی نیست. اگر امکانات ورزشی عمومی توسعه نیابد، مسیرهای پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری ایمن ایجاد نشود، تغذیه سالم برای خانوارها از نظر اقتصادی در دسترس نباشد و فرهنگ پیشگیری جایگزین درمان‌محوری نشود، تغییر رفتار جامعه به‌کندی پیش خواهد رفت.

مازندران از ظرفیت‌های کم‌نظیری برای تبدیل شدن به الگوی «استان سالم» برخوردار است. طبیعت مناسب، تولید گسترده محصولات کشاورزی، دسترسی به منابع غذایی متنوع و ظرفیت بالای گردشگری سلامت، فرصت‌هایی هستند که می‌توانند در خدمت ارتقای سلامت عمومی قرار گیرند. اما بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها مستلزم برنامه‌ریزی میان‌بخشی و مشارکت همه دستگاه‌های اجرایی است.

آمار ۶۰ درصدی اضافه‌وزن و چاقی در مازندران، هشداری است که نباید تنها در قالب یک خبر باقی بماند. این شاخص، بازتاب تغییرات عمیق در سبک زندگی و ساختار اجتماعی استان است. مقابله با این روند، نیازمند سیاست‌گذاری بلندمدت، سرمایه‌گذاری در حوزه پیشگیری، آموزش همگانی، توسعه زیرساخت‌های ورزشی و تقویت نظام مراقبت‌های اولیه سلامت است. اگر امروز برای اصلاح این مسیر تصمیمی جدی اتخاذ نشود، فردا هزینه‌های درمان و پیامدهای اجتماعی آن به‌مراتب سنگین‌تر از هزینه‌های پیشگیری خواهد بود.

  • نویسنده : سمانه اسلامی