نبرد با «ناترازی»؛ موتوربرق‌ها در خط مقدمِ نجاتِ نان در زمستانِ سرد
نبرد با «ناترازی»؛ موتوربرق‌ها در خط مقدمِ نجاتِ نان در زمستانِ سرد
وقتی عبارت «ناترازی انرژی» در گزارش‌های دولتی ظاهر می‌شود، یعنی زمستانی در راه است که احتمالاً با قطعی‌های برق و گاز همراه خواهد بود. در چنین شرایطی، هیچ چیز به اندازه «تأمین نان» برای ثبات اجتماعی حیاتی نیست.

مازندران برای اینکه اجازه ندهد سرمای زمستان و اختلال در شبکه برق، تنورهای نانوایی را سرد کند، وارد مرحله‌ی «تجهیز اضطراری» شده است. تجهیز ۱۵۹۲ نانوایی به موتوربرق، در واقع ساختن یک «سپر دفاعی» در برابر بحران انرژی است تا در لحظاتی که شهرها در تاریکی فرو می‌روند، بوی نان تازه همچنان در کوچه‌ها بپیچد. اما وقتی می‌بینیم تنها ۳۵ درصد از نانوایی‌ها به این تجهیزات مجهز شده‌اند، سوال پیش می‌آید: در صورت بروز بحران، تکلیف ۶۵ درصد باقی‌مانده و صف‌های احتمالی نان چه می‌شود؟

سیدمحمدی جعفری، مدیرکل غله و خدمات بازرگانی مازندران، با صراحتی کامل از احتمال محدودیت در تأمین برق و گاز سخن می‌گوید. در مدیریت شهری، نانوایی‌ها «نقاط حساس» (Critical Points) هستند؛ یعنی اگر نانوایی‌ها از کار بیفتند، هرگونه اختلال انرژی از یک مشکل فنی به یک «بحران اجتماعی» تبدیل می‌شود. اختصاص ۵۰ میلیارد ریال یارانه برای تأمین موتوربرق‌ها، نشان‌دهنده این است که دولت لرزه بر اندامش از «سرد شدن تنورها» افتاده است. تجهیز ۴۶۴ دستگاه در مرحله اول و رسیدن به عدد ۱۵۹۲ واحد، تلاشی است برای افزایش «تاب‌آوری» زنجیره تولید نان، تا در روزهای برفی و تاریک زمستان، ناترازی انرژی به معنای نبود نان نباشد.

۳۵ درصد؛ پیروزیِ نسبی یا هشدارِ جدی؟

از نگاهی، مجهز کردن ۱۵۹۲ نانوایی یک دستاورد است، اما از نگاهی تحلیلی، این عدد یک «ناقصی خطرناک» است. وقتی ۶۵ درصد نانوایی‌های استان همچنان به شبکه برق وابسته باشند، یعنی در صورت قطعی گسترده، فشار خردکننده بر روی آن ۳۵ درصد نانوایی مجهز خواهد شد. این وضعیت می‌تواند منجر به ایجاد صف‌های کیلومتری در برابر نانوایی‌های دارای موتوربرق شود. لذا، پیگیری برای «مرحله دوم حمایت مالی» که مدیرکل غله از آن سخن گفته، دیگر یک گزینه مدیریتی نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی است. مازندران نیاز دارد تا این پوشش را به سرعت گسترش دهد تا «امنیت نان» در تمام شهرها و روستاها، به یک اندازه توزیع شود.

تاب‌آوری واقعی تنها با یک موتوربرق حاصل نمی‌شود. تجهیز نانوایی‌ها به «سوخت‌های جایگزین» در کنار مولدهای برق، تکمیل این پازل است. ناترازی انرژی معمولاً همزمان روی برق و گاز اثر می‌گذارد. اگر نانوایی برق داشته باشد اما گازش قطع شود، باز هم تنور سرد خواهد ماند. بنابراین، استراتژی استان باید به سمت «تجهیز دوگانه» (برق اضطراری + سوخت جایگزین) حرکت کند. همکاری فرمانداران، اتحادیه‌ها و شبکه بانکی در این مسیر، می‌تواند مانع از آن شود که زمستان امسال، به جای گرمای نان، سرمای ناترازی را به خانه ها بیاورد.

تجهیز نانوایی‌ها به موتوربرق، یک اقدام پیشگیرانه برای جلوگیری از یک تراژدی شهری است. اما مدیریت بحران، هنرِ «پیش‌بینی بدترین‌ها و آماده شدن برای بهترین‌ها» است. مازندران گام اول را برداشته و سد دفاعی خود را ساخته است، اما این سد هنوز حفره‌های بزرگی دارد. برای اینکه زمستان امسال بدون شوکِ انرژی سپری شود، باید سرعت تجهیز نانوایی‌ها دوچندان شود تا هیچ شهروندی در هیچ نقطه‌ای از استان، نگرانِ گرم بودن تنور نانوایی محله‌اش نباشد.

  • نویسنده : سمانه اسلامی