از تشخیص زودهنگام تا توانمندسازی؛ استراتژی بهزیستی مازندران برای حذف موانع ارتباطی ناشنوایان
از تشخیص زودهنگام تا توانمندسازی؛ استراتژی بهزیستی مازندران برای حذف موانع ارتباطی ناشنوایان
صدای اولین گریه نوزاد، آغاز یک زندگی است، اما شنیدن اولین صداها، کلید ورود به دنیای ارتباطات و یادگیری است.

بهزیستی استان مازندران با اجرای یک برنامه گسترده، ۲۷ هزار و ۴۰۰ نوزاد و کودک را در ۲۲ مرکز استان تحت غربالگری شنوایی قرار داد تا اطمینان حاصل شود که هیچ کودکی به دلیل تشخیص دیرهنگام، از حق شنیدن و سخن گفتن محروم نمی‌شود. این اقدام که بر «مداخله زودهنگام» تأکید دارد، بخشی از یک زنجیره حمایتی است که از لحظه تولد آغاز شده و تا اشتغال و استقلال فردی ناشنوایان ادامه می‌یابد.

پنجره‌های طلایی؛ چرا زمان در غربالگری حیاتی است؟

رقیه رحمانی، مدیرکل بهزیستی مازندران، بر حساسیت ماه‌های ابتدایی زندگی تأکید می‌کند.طبق استانداردهای این طرح، شناسایی افت شنوایی پیش از سه ماهگی و شروع مداخلات تا پیش از شش ماهگی، می‌تواند سرنوشت رشد گفتاری و زبانی کودک را تغییر دهد.

فرآیند این غربالگری در سه مرحله استراتژیک پیش می‌رود:. غربالگری: پیش از یک‌ماهگی.. تشخیص: حداکثر تا سه‌ماهگی.. مداخله: حداکثر تا شش‌ماهگی.

علاوه بر نوزادان، این طرح را به کودکان سه تا پنج سال نیز گسترش داده‌اند تا اختلالاتی که ممکن است در سال‌های اولیه شناسایی نشده باشند، پیش از آنکه بر یادگیری و تعاملات اجتماعی کودک اثر بگذارند، شناسایی و درمان شوند.

بهزیستی مازندران تنها به شناسایی اکتفا نکرده است. برای ۹ هزار و ۳۲۴ فرد ناشنوا و کم‌شنوای تحت پوشش، طیف گسترده‌ای از خدمات در نظر گرفته شده است: تأمین سمعک برای ۷۰۰ نفر و حمایت از ۱۳۰ مورد کاشت حلزون  ، ارائه شنوایی‌سنجی، گفتاردرمانی، تربیت شنوایی و کمک‌هزینه تعمیر قطعات کاشت حلزون.: ایجاد کارگاه‌های تولیدی حمایتی و ارائه تسهیلات اشتغال و مسکن برای افراد بالای ۱۴ سال.پرداخت کمک‌هزینه تحصیلی برای دانش‌آموزان و دانشجویان دارای اختلالات شنوایی.

یکی از زیباترین بخش‌های این گزارش، تغییر نگاه از «محدودیت» به «توانمندی» است.مدیرکل بهزیستی اشاره کرد که افراد ناشنوا و کم‌شنوای استان در عرصه‌های علمی، هنری و به‌ویژه ورزشی، حضور فعالی دارند و حتی شماری از آن‌ها موفق به پوشیدن پیراهن تیم‌های ملی شده‌اند. این دستاوردها نشان می‌دهد که اگر «دسترسی برابر» فراهم شود، اختلال شنوایی هرگز مانعی برای رسیدن به قله‌های موفقیت نخواهد بود.

برای تکمیل این زنجیره، بهزیستی بر دو محور «آموزش مربیان» و «تعامل با کانون ناشنوایان مازندران» تأکید کرده است.ارتقای مهارت کارشناسان مراکز توانبخشی و تقویت نقش کانون ناشنوایان به عنوان بازوی مردمی، گامی در جهت تحقق «عدالت ارتباطی» است تا صدای نیازهای این جامعه، هرگز شنیده نشده نماند.

غربالگری ۲۷ هزار نوزاد، تنها یک عدد آماری نیست؛ بلکه ۲۷ هزار فرصت برای زندگی بهتر است.وقتی بهزیستی مازندران بر «تشخیص زودهنگام» تأکید می‌کند، در واقع در حال ساختن جامعه‌ای است که در آن هیچ کودکی به دلیل یک نقص جسمی، از چرخه آموزش و تعامل اجتماعی حذف نشود.

  • نویسنده : سمانه اسلامی