خورشید، پشتوانه زمستان
خورشید، پشتوانه زمستان
ظرفیت تولید برق خورشیدی کشور از مرز ۶ هزار مگاوات گذشت و به حدود ۶ هزار و ۲۰۰ مگاوات رسید؛ مازندران با متوسط تابش کمتر از کشور، اما تابش خوب در فصل گرم، گزینه‌ای برای جبران بخشی از ناترازی برق است.

وقتی گاز نیروگاه‌ها محدود می‌شود، شبکه برق به دنبال جایگزین است. انرژی خورشیدی، جایگزینی است که سوخت نمی‌خواهد، اما به برنامه‌ریزی نیاز دارد. ایران با عبور ظرفیت خورشیدی از مرز ۶ هزار مگاوات، در حال تثبیت این جایگزین است؛ و مازندران، با وجود متوسط تابش کمتر، می‌تواند در فصل اوج مصرف، بخشی از بار را بر دوش بگیرد.

در شرایط کنونی تولید انرژی خورشیدی در سراسر کشور با حمایت های دولت فرایند افزایشی گرفته است و این رویه با تکمیل و افتتاح نیروگاه های کوچک و بزرگ در حال شتاب گرفتن است.

استان مازندران با توجه به شرایط خاصی که این خطه از،شمال دارد دریای خزر و جنگلهای چند میلیون ساله هیرکانی این استان را در آغوش گرفتند این ظرفیت زمینه مناسبی برای حضور سرمایه گذاران در بخش های مختلف از جمله برای تولید انرژی خورشیدی است.

تغییرات اقلیمی سبب شد که شرایط جوی این استان همانند مناطق استوایی شاهد روزهای آفتابی و از طرف دیگر سیلاب های شدید باشیم و دیگر همانند ده ها سال پیش شاهد بارانهای چند روزه و پیوسته نیستیم.

پذیرش ناترازی انرژی یک گام مثبت رو به جلو محسوب می شود که این امر نه تنها زمینه صرفه جویی را فراهم می کند بلکه انگیزه ای قوی برای تولید انرژی ها تجدیدپذیر خواهد شد.

صاحب نظران بر این باورند همین که به این باور برسیم که افزایش زیرساخت های تولید برق و صرف جوی از جمله ضرورت های مهم در کشور است این مهم یک گام بسیار ارزشمند و رو به جلو محسوب می شود.

انرژی خورشیدی به عنوان جایگزین مطمئن برای سوخت های فسیلی در سالهای اخیر مورد توجه جامعه جهانی قرار گرفته و ایران نیز با توجه به شرایط خاص آب و هوایی به خصوص در مازندران یکی از مناطق مستعد از نظر استفاده انرژی خورشیدی برای تولید برق به شمار می‌رود.

کارشناسان انرژی خورشیدی پیش تر اعلام کرده بودند جایگاه مازندران در انرژی خورشیدی کشور به واسطه‌ی نزدیکی به خط استوا که یکی از پارامترهای تاثیرگذار بر میزان برخورداری از انرژی خورشید است از جمله استانهای صاحب این موهب خدادادی است.

انرژی خورشیدی راهبردی برای تامین انرژی در زمستان

یکی از داده‌های مهم در ارزیابی کلی میزان پتانسیل منطقه از لحاظ تابش خورشید، مقدار تابش متوسط روزانه در سال است که بر این اساس کشور ایران به چهار منطقه تقسیم می‌شود و هر چند منطقه معتدل شمالی در کمترین ناحیه تابش خورشید قرار دارد اما همین مقدار انرژی تابشی برای تولید برق با توجه به موقعیت ممتاز این استان برای سرمایه گذاری مورد توجه صاحبنظران است.

کارشناسان در این بخش تاکید دارند اگر چه مازندران متوسط تابش سالانه کمتری نسبت به متوسط تابش کشور دارد، اما در فصل گرم سال دارای تابش بسیار خوبی است، بیان کرد: با توجه به ناترازی انرژی الکتریکی در کشور در تابستان، استان مازندران گزینه مناسب برای تامین بخشی از این ناترازی در فصل گرم سال است.

از سوی دیگر مازندران یک استان سرسبز و دارای هوای پاک‌تری نسبت به سایر استان‌ها محسوب می شود و برای حفظ این آب و هوا نیاز به توجه بیشتر به استفاده از انرژی تجدیدپذیر به خصوص انرژی خورشیدی است.

هر چند بزرگترین نیروگاه خورشیدی شمال کشور سال جاری در آب منطقه ای مازندران افتتاح شد اما شهرهای غربی مازندران تحرکات بیشتری نسبت به سرمایه گذاری تولید انرژی خورشیدی و اجرای قانون مصوب وزارت نیرو دارند.

برابر مصوبه وزارت نیرو که پیش تر رسانه ای شد، همه دستگاه های اجرایی موضوع ماده پنج قانون خدمات کشوری ملزم هستند از ابتدای سال ۱۴۰۳ حدود پنج درصد از برق مصرفی خود را از طریق انرژی های تجدید پذیر و پاک تامین و در طی مدت چهارسال این عدد را باید به ۲۰ درصد برسانند.

ماده پنج قانون خدمات کشوری سازمان ها و اداراتی را که مشمول اجرای این مصوبه دانسته شامل تمامی وزارتخانه‌ها، مؤسسه های دولتی، نهادهای عمومی غیردولتی، شرکت های دولتی و دستگاه‌هایی شرکت ملی نفت ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، بانک مرکزی، بیمه های دولتی معرفی کرده است.

تولید برق خورشیدی به ۶۲۰۰ مگاوات رسید

در این ارتباط معاون وزیر نیرو با بیان اینکه ظرفیت تولید برق خورشیدی کشور به حدود ۶ هزار و ۲۰۰ مگاوات رسید، گفت:افزایش ظرفیت نیروگاه‌های از این دست در مازندران نیز دنبال می‌شود.

مصطفی رجبی مشهدی گفت:با پایان فصل گرم، تأمین سوخت نیروگاه‌ها و حفظ پایداری شبکه برق در اولویت قرار گرفته و تدابیر لازم برای مدیریت محدودیت‌های احتمالی انرژی در حال اجراست.

وی با بیان اینکه ظرفیت تولید گاز کشور در پی حمله دشمن حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافته است، افزود:تلاش‌ها برای بازگرداندن حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت به چرخه تولید ادامه دارد و در این شرایط، مدیریت مصرف گاز و تأمین سوخت مورد نیاز نیروگاه‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

معاون برق و انرژی وزارت نیرو با اشاره به اقدامات انجام‌شده در مازندران تصریح کرد:ظرفیت مخازن ذخیره سوخت نیروگاه نکا افزایش یافته و برنامه توسعه بیشتر این مخازن نیز در دستور کار قرار دارد. همچنین تعمیرات نیروگاه کاسپین به‌زودی آغاز می‌شود و عملیات ذخیره‌سازی سوخت در این مجموعه در حال انجام است.

رجبی مشهدی با اشاره به برنامه‌های ملی صنعت برق برای مدیریت شرایط پیش‌رو گفت:۶۰ برنامه عملیاتی در سطح کشور تدوین شده که بهینه‌سازی مصرف انرژی، مدیریت مصارف غیرمتعارف و کنترل مصرف‌های بالا از جمله محورهای آن برای کاهش فشار بر شبکه برق است.

نیروگاه های خورشیدی مازندران افزایش می یابد

معاون وزیر نیرو توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را از دیگر راهکارهای تقویت ظرفیت تولید برق عنوان کرد و افزود:ظرفیت تولید برق خورشیدی کشور به حدود ۶ هزار و ۲۰۰ مگاوات رسیده است و افزایش ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی در مازندران نیز پیش از شروع فصل سرما دنبال می‌شود.

رجبی مشهدی درباره طرح‌های جدید نیروگاهی استان اظهار کرد:دو واحد گازی نیروگاه نکا با ثبت رکوردهای زمانی جدید، یکی در مدت ۱۲۰ روز و دیگری در کمتر از ۱۰۰ روز، وارد مدار بهره‌برداری شده‌اند.

وی ادامه داد:واحد بخار نیروگاه سیکل ترکیبی نکا نیز طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده تا تابستان سال ۱۴۰۶ آماده اتصال به شبکه برق کشور خواهد شد؛ طرحی که تکمیل آن در تقویت ظرفیت تولید برق استان نقش دارد.

رجبی مشهدی همچنین از برنامه‌ریزی برای افزایش ظرفیت نیروگاه‌های مقیاس کوچک در مازندران خبر داد و گفت:افزودن ۶۴ مگاوات ظرفیت تولید برق در این بخش پیش‌بینی شده است که سهم قابل توجهی از برنامه توسعه سالانه نیروگاه‌های مقیاس کوچک کشور را شامل می‌شود.

وی توسعه زیرساخت‌های انتقال و فوق‌توزیع برق را از دیگر اقدامات انجام‌شده در استان برشمرد و افزود:طی ماه‌های گذشته، چهار پست انتقال و فوق‌توزیع با استفاده از طرح تأمین مالی خارجی وارد مدار شده و به شبکه برق متصل شده‌اند.

معاون برق و انرژی وزارت نیرو در ادامه از فراهم شدن مقدمات احداث نیروگاه جدید محمودآباد خبر داد و گفت:زمین مورد نیاز برای اجرای این طرح تأمین شده و اقدامات اولیه برای پیشبرد پروژه در حال انجام است.

رجبی مشهدی با تأکید بر نقش مشارکت عمومی در تأمین پایدار انرژی خاطرنشان کرد:صرفه‌جویی در مصرف برق و گاز می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه در ماه‌های سرد سال کمک کند.

وی افزود:علاوه بر ساکنان مازندران، گردشگرانی که در تعطیلات و آخر هفته‌ها به این استان سفر می‌کنند نیز با مدیریت مصرف انرژی می‌توانند در عبور پایدار از فصل سرما و تأمین مطمئن برق و گاز همکاری داشته باشند.

عبور ظرفیت خورشیدی کشور از ۶ هزار مگاوات و رسیدن به حدود ۶ هزار و ۲۰۰ مگاوات، نشان‌دهنده حرکت جدی ایران در مسیر انرژی‌های تجدیدپذیر است. مازندران، با تابش کمتر از متوسط کشور اما تابش خوب تابستانه، می‌تواند در کاهش ناترازی برق فصل گرم نقش مؤثری ایفا کند.

اما نقش خورشید در زمستان، بیش از آنکه مستقیم باشد، غیرمستقیم است: با کاهش مصرف گاز در نیروگاه‌ها، گاز بیشتری برای گرمایش خانگی آزاد می‌شود. اگر این مسیر با تسهیل سرمایه‌گذاری، توسعه پشت‌بامی، اتصال آسان به شبکه و مدیریت مصرف همراه شود، مازندران می‌تواند نمونه‌ای از توسعه انرژی پاک در شمال کشور باشد.

 

  • نویسنده : سمانه اسلامی