نسل نوجوان، علاوه بر برخورداری از استعدادهای هنری و ظرفیتهای خلاقانه، می‌تواند در شناسایی مسائل اجتماعی و ارائه راهکارهایی برای بهبود محیط زندگی خود نقش‌آفرین باشد. بهره‌گیری از این ظرفیت، زمانی اثربخش‌تر خواهد بود که فعالیت‌های فرهنگی از قالب برنامه‌های صرفاً مناسبتی فراتر بروند و به بستری برای مشارکت، گفت‌وگو و مسئولیت‌پذیری اجتماعی تبدیل شوند. جشنواره ملی دانش‌آموزی با محوریت گرامیداشت ۱۶۸ شهید دانش‌آموز میناب، در همین چارچوب، دانش‌آموزان مازندران را به مشارکت در یک رویداد فرهنگی و اجتماعی دعوت کرده است.
رقیه رحمانی، مدیرکل بهزیستی مازندران، با اعلام این خبر، هدف از برگزاری این جشنواره را گرامیداشت یاد و خاطره شهدای دانش‌آموز میناب، ترویج فرهنگ ایثار و همدلی و تقویت مشارکت اجتماعی نوجوانان عنوان کرد. به گفته وی، این رویداد می‌تواند زمینهای برای پیوند خلاقیت دانش‌آموزان با ظرفیت‌ها و نیازهای محله‌های محل زندگی آنان فراهم کند.
یکی از ویژگی‌های این جشنواره، تنوع قالب‌های مشارکت است. دانش‌آموزان علاقه‌مند می‌توانند آثار خود را در حوزه‌های خاطره‌نگاری و روایتگری، پادکست وتولیدات صوتی، فیلم کوتاه ۱۰۰ ثانیه‌ای، عکاسی، نقاشی و ایده‌ها و نوآوری‌های محله‌محور ارائه کنند.
این تنوع، امکان مشارکت دانش‌آموزان با استعدادها و علایق مختلف را فراهم می‌کند. برخی ممکن است از طریق نوشتن و روایت، بخشی از برداشت خود از فرهنگ ایثار را بیان کنند؛ گروهی دیگر با ابزارهای تصویری و صوتی، به سراغ روایت‌های خلاقانه بروند و برخی نیز ایده‌هایی برای بهبود ارتباطات اجتماعی و استفاده بهتر از ظرفیتهای محله ارائه دهند.
اهمیت چنین رویکردی در آن است که مفاهیمی مانند همدلی، فداکاری و مسئولیت‌پذیری، صرفاً در قالب پیام‌های آموزشی باقی نمانند، بلکه از مسیر تجربه، تولید اثر و مشارکت عملی برای نوجوانان معنا پیدا کنند.
توجه به محله به‌عنوان نقطه آغاز فعالیت‌های اجتماعی، از محورهای مورد تأکید مدیرکل بهزیستی مازندران است. محله، نخستین محیطی است که بسیاری ازتجربه‌های اجتماعی نوجوانان در آن شکل می‌گیرد؛ از ارتباط با همسالان و همسایگان تا شناخت مشکلات محیط زندگی و آشنایی با ظرفیتهای موجود.
دانش‌آموزان با مشاهده دقیق‌تر محیط پیرامون خود می‌توانند مسائل مختلفی را شناسایی کنند و برای آنها پیشنهادهایی متناسب با توان و امکانات جامعه محلی ارائه دهند. این پیشنهادها ممکن است به تقویت ارتباط میان نسل‌ها، توجه به نیازهای افراد کم‌توان، گسترش فعالیت‌های فرهنگی یا افزایش مشارکت در برنامه‌های داوطلبانه مربوط باشد.
از این منظر، بخش ایده‌ها و نوآوری‌های محله‌محور جشنواره می‌تواند بستری برای عبور از مشارکت نمادین به مشارکت مسئله‌محور باشد؛ البته تحقق این هدف به آن بستگی دارد که ایده‌های ارائه‌شده پس از جشنواره نیز مورد توجه قرار گیرند و در صورت امکان، زمینه اجرای آنها فراهم شود.
برگزاری رویدادهایی با محوریت یاد شهدا، زمانی می‌تواند اثر اجتماعی ماندگارتری داشته باشد که با فرصت‌های یادگیری، خلاقیت و مشارکت همراه شود. درچنین شرایطی، دانش‌آموزان تنها مخاطب یک برنامه فرهنگی نیستند، بلکه در تولید محتوا و شکل‌دهی به پیام آن نیز نقش دارند.
جشنواره ملی دانش‌آموزی میناب می‌تواند فرصتی برای شناسایی استعدادهای هنری، تقویت مهارت‌های ارتباطی و افزایش توجه نوجوانان به مسائل جامعه باشد.
همچنین ارائه آثار در قالب‌های مختلف، امکان بازتاب دیدگاه‌های متنوع نسل جدید را فراهم می‌کند؛ دیدگاه‌هایی که می‌توانند در برنامه‌ریزی فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی مورد استفاده قرار گیرند.
بر اساس اعلام رقیه رحمانی، مهلت ارسال آثار تا ۲۵ مهرماه ۱۴۰۵ تعیین شده است. دانش‌آموزان علاقه‌مند برای ثبت‌نام و تحویل آثار باید به‌صورت حضوری به حوزه توانمندسازی اداره بهزیستی شهرستان محل سکونت خود مراجعه کنند.
با توجه به نزدیک بودن مهلت اعلام‌شده، آگاهی‌رسانی دقیق درباره شرایط شرکت و نحوه تحویل آثار می‌تواند به تسهیل مشارکت دانش‌آموزان کمک کند. در نهایت، ارزش چنین جشنواره‌ای تنها به تعداد آثار ارسالی یا برگزاری مراسم اختتامیه محدود نمی‌شود؛ بلکه باید در میزان مشارکت نوجوانان، فرصت بروز استعدادها و امکان تبدیل ایده‌های اجتماعی به فعالیت‌های عملی نیز ارزیابی شود. پیوند دادن یاد شهدا با خلاقیت، همدلی و مسئولیت‌پذیری نسل جوان، فرصتی برای تقویت ارتباط میان فرهنگ، آموزش و مشارکت اجتماعی است؛ فرصتی که تداوم آن می‌تواند به پویایی بیشتر فعالیت‌های فرهنگی در محله‌های مازندران کمک کند.
- نویسنده : سمانه اسلامی
