اعلام این خبر از سوی استاندار مازندران، در شرایطی صورت میگیرد که سالهاست فعالان معدنی، رانندگان، ساکنان محلی و حتی کارشناسان حوزه حملونقل نسبت به وضعیت نامناسب جادههای منتهی به معادن زغالسنگ هشدار دادهاند.
راههای معدنی سوادکوه طی سالهای گذشته علاوه بر تحمل بار سنگین کامیونهای حمل زغالسنگ، با پدیده رانش زمین، فرسودگی آسفالت و کمبود اعتبارات عمرانی مواجه بودهاند. نتیجه این شرایط، افزایش هزینه حملونقل، استهلاک ماشینآلات، کاهش ایمنی و ایجاد نارضایتی در میان ساکنان منطقه بوده است.
اختصاص ۹۰ میلیارد تومان از محل مسئولیتهای اجتماعی شرکت البرز مرکزی و سپس وعده تخصیص مرحلهای یک همت اعتبار از محل مسئولیتهای اجتماعی معادن، نشان میدهد دولت تلاش کرده است بخشی از هزینههای توسعه زیرساخت را از محل درآمد فعالیتهای معدنی تأمین کند؛ رویکردی که در بسیاری از کشورهای معدنی نیز بهعنوان یکی از اصول توسعه پایدار شناخته میشود.
با این حال، تجربه پروژههای عمرانی نشان داده است که صرف اعلام اعتبار، تضمینکننده اجرای کامل طرحها نیست. آنچه اهمیت دارد، نحوه تخصیص منابع، زمانبندی اجرای پروژهها، شفافیت در هزینهکرد و نظارت مستمر بر پیشرفت عملیات است. اگر این اعتبار بهصورت واقعی و بدون وقفه تأمین شود، میتوان انتظار داشت بخش قابل توجهی از مشکلات راههای معدنی سوادکوه طی چند سال آینده برطرف شود.
از سوی دیگر، بهبود این مسیرها تنها به سود شرکتهای معدنی نخواهد بود. کاهش خطر تصادفات، افزایش ایمنی تردد، کاهش گردوغبار ناشی از عبور کامیونها، تسهیل رفتوآمد مردم و رونق اقتصادی روستاهای منطقه، از مهمترین دستاوردهای اجتماعی این طرح محسوب میشود.
مازندران با بیش از ۲۳۰ معدن دارای مجوز و تولید سالانه بیش از ۲۰۰ هزار تن زغالسنگ، یکی از قطبهای مهم معدنی کشور به شمار میرود. حدود ۱۰ درصد نیاز زغالسنگ کشور از این استان تأمین میشود و همین جایگاه، ضرورت توسعه زیرساختهای حملونقل معدنی را دوچندان کرده است. صنعتی که سهم مهمی در تأمین مواد اولیه صنایع فولادی کشور دارد، نمیتواند با جادههایی فرسوده و ناایمن به فعالیت خود ادامه دهد.
اما در کنار این نگاه عمرانی، موضوع مسئولیت اجتماعی معادن نیز باید فراتر از آسفالت و جاده تعریف شود. توسعه خدمات درمانی، آموزش، محیط زیست، اشتغال پایدار و جبران خسارتهای ناشی از فعالیتهای معدنی باید در اولویت برنامههای آتی قرار گیرد تا مردم منطقه نیز سهم ملموسی از ثروت استخراجشده از دل کوهستان داشته باشند.
اعتبار یک همتی اعلامشده، در صورت تحقق کامل، میتواند نقطه آغاز فصل جدیدی در توسعه زیرساختهای معدنی سوادکوه باشد؛ اما موفقیت این طرح بیش از هر چیز به اجرای دقیق، شفافیت مالی، نظارت مستمر و پایبندی دستگاههای اجرایی به وعدههای دادهشده بستگی دارد. مردم سوادکوه اکنون بیش از آنکه منتظر شنیدن اعداد و ارقام باشند، چشمانتظار مشاهده ماشینآلات راهسازی در جادههایی هستند که سالهاست نیازمند توجه جدیاند.
- نویسنده : سمانه اسلامی
