گواهی تولید؛ کلید تازه صادرات مازندران
گواهی تولید؛ کلید تازه صادرات مازندران
در مناطق آزاد ، مزیت اصلی همیشه معافیت‌ها و مشوق‌ها بوده است؛ اما آنچه یک منطقه را به بازیگر واقعی تجارت تبدیل می‌کند، توانایی ساختن «مسیر» است: از ورود مواد خام تا عبور کالای فرآوری‌شده از مرز. نخستین محموله صادراتی منطقه آزاد مازندران با سازوکار «گواهی تولید»، نشانه‌ای از شکل‌گیری همین مسیر است.

مدیرعامل سازمان منطقه آزاد مازندران از آماده‌سازی نخستین محموله صادراتی شرکت‌های تولیدی دارای مجوز این سازمان با بهره‌گیری از سازوکار «گواهی تولید» خبر داد و گفت: این محموله شامل ۴۲۵ تن کنجاله سویا و ۱۰۰ تن روغن خام سویا است و نخستین تریلر آن روز گذشته به کشور مقصد حرکت کرد.

امین افقی با اشاره به اهمیت این دستاورد گفت: این محموله نقطه عطفی در مدل‌های تجاری منطقه آزاد مازندران محسوب می‌شود.

رئیس هیات مدیره سازمان منطقه آزاد مازندران با تأکید بر توسعه صادرات و صادرات مجدد با اعمال مشوق‌ها و معافیت‌های مناطق آزاد در سه محدوده منطقه افزود: این واحد تولیدی منطقه با واردات مواد اولیه و فرآوری تخصصی آن در محدوده منطقه آزاد مازندران توانسته است محصولی با ارزش افزوده بالا تولید کرده و اکنون در مسیر صادرات به کشور همسایه قرار دارد.

وی با بیان اینکه خلق ارزش برای واحدهای تولیدی منطقه از اولویت‌های سازمان است، تصریح کرد:استفاده از روش اخذ گواهی تولید برای این محموله، نشان‌دهنده تسهیل رویه‌های اداری و حمایت سازمان از شرکت‌هایی است که زنجیره تأمین خود را از واردات مواد خام تا تولید و صادرات نهایی تکمیل می‌کنند. این رویکرد منجر به ارتقای توان رقابتی محصولات منطقه در بازارهای بین‌المللی و ایجاد اشتغال تخصصی در محدوده منطقه و استان خواهد شد.

به نقل از روابط عمومی سازمان منطقه آزاد مازندران مدیرعامل سازمان منطقه آزاد مازندران خاطرنشان کرد:نخستین تریلر از این محموله، روز گذشته به کشور مقصد حرکت کرد و سازمان با اتخاذ سیاست‌های حمایتی، از تکرار این الگو توسط سایر سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان منطقه حمایت خواهد کرد.

گواهی تولید» چیست و چه تفاوتی می‌سازد؟

برای درک اهمیت این خبر، باید بدانیم «گواهی تولید» در مناطق آزاد چه معنایی دارد.در قواعد تجارت بین‌الملل، کالایی که از یک کشور صادر می‌شود، باید منشأ آن مشخص باشد؛ زیرا منشأ، مبنای اعمال تعرفه‌های ترجیحی و قواعد مبدأ در کشور مقصد است.

مسئله زمانی پیچیده می‌شود که مواد اولیه از خارج وارد و در داخل فرآوری می‌شود. در این حالت، پرسش کلیدی این است:آیا محصول نهایی، «تولید داخل» محسوب می‌شود یا کالای وارداتی با تغییر شکل؟ اگر پاسخ روشن نباشد، صادرکننده با دو مشکل روبه‌رو می‌شود: تعرفه ترجیحی از دست می‌رود و رویه گمرکی طولانی و پرابهام می‌شود.

سازوکار «گواهی تولید»، دقیقاً برای حل همین مسئله طراحی شده است:تأیید رسمی اینکه کالای مورد نظر، با فرآوری کافی مواد اولیه در محدوده منطقه آزاد، ارزش افزوده قابل توجهی به دست آورده و به‌عنوان محصول تولیدی منطقه قابل صادرات است. این سند، همگرایی میان دو هدف را ممکن می‌کند: استفاده از مزیت واردات مواد خام و برخورداری از مزیت صادرات محصول نهایی.

در تجارت، طرح‌های خوب فراوان‌اند؛ اما آنچه اقتصاد را تغییر می‌دهد، اجرای نخستین نمونه است. این محموله، مدل «واردات مواد خام – فرآوری –صادرات» را از سطح ایده به سطح عمل رسانده است. پس از این نقطه، تکرار الگو برای سرمایه‌گذاران دیگر، بسیار آسان‌تر خواهد بود، چون مسیر اداری و حقوقی آن آزموده شده است.

نکته مهم این است که ارزش افزوده این زنجیره، در مازندران ایجاد شد.کنجاله سویا و روغن خام، ارزش بالاتری از دانه سویای خام دارند؛ و فرآوری آن‌ها، به اشتغال تخصصی و درآمد صنعتی در منطقه منجر می‌شود. برای استانی که سال‌ها با وابستگی به گردشگری فصلی و کشاورزی مواجه بوده، ایجاد صنایع فرآوری صادرات‌محور، تغییری ساختاری است.صادرات به کشورهای همسایه، به‌ویژه در حوزه محصولات کشاورزی و نهاده‌های دامی، یکی از مزیت‌های طبیعی مازندران است. نزدیکی به بازارهای منطقه، دسترسی به راه‌های حمل‌ونقل و وجود ظرفیت‌های بندری، همه در خدمت همین مزیت‌اند. منطقه آزاد می‌تواند به‌عنوان پلتفرم این تجارت عمل کند.

نخستین محموله صادراتی منطقه آزاد مازندران با سازوکار گواهی تولید، گامی است که در ظاهر یک خبر تجاری است، اما در واقع نشانه‌ای از یک تغییر پایه‌ای:حرکت از وضعیت «منطقه‌ای با معافیت‌ها» به «منطقه‌ای با زنجیره‌های تولید صادرات‌محور».

  • نویسنده : سمانه اسلامی