تأکید بر رایگان بودن یا دستکم در دسترس بودن فضاهای ورزشی عمومی، موضوعی است که در سالهای اخیر بیش از گذشته مورد توجه کارشناسان قرار گرفته و برگزاری کارگاه آموزشی «تأثیر ورزش در حقوق شهروندی» در نوشهر نیز بر همین ضرورت تأکید دارد.
به گزارش خبرنگار ملکان، محمد رهبرینژاد، استاد دانشگاه و دکترای تخصصی علوم ورزشی، در این کارگاه با بیان اینکه برخورداری از امکانات ورزشی از حقوق اساسی شهروندان است، نقش دولت، شهرداریها و سایر نهادهای عمومی را در فراهم کردن دسترسی آسان و عادلانه به این امکانات بسیار مهم دانست.
واقعیت آن است که توسعه ورزش همگانی، تنها به ساخت سالنهای ورزشی یا زمینهای بازی محدود نمیشود. ورزش، امروزه بخشی از سیاستهای سلامت عمومی، کاهش آسیبهای اجتماعی، ارتقای سرمایه اجتماعی و حتی توسعه اقتصادی محسوب میشود. هر اندازه مشارکت مردم در فعالیتهای ورزشی افزایش یابد، هزینههای درمان، آسیبهای ناشی از کمتحرکی و بسیاری از ناهنجاریهای اجتماعی کاهش خواهد یافت.
یکی از مهمترین محورهای مطرح شده در این نشست، تأکید بر رایگان بودن امکانات ورزشی عمومی بود. این دیدگاه بر این اصل استوار است که شرایط اقتصادی نباید مانعی برای بهرهمندی شهروندان، بهویژه کودکان، نوجوانان و جوانان، از فعالیتهای ورزشی باشد. بسیاری از خانوادهها به دلیل افزایش هزینههای زندگی، توان پرداخت شهریه باشگاههای خصوصی را ندارند و در چنین شرایطی، توسعه فضاهای ورزشی رایگان میتواند فرصت برابر برای شکوفایی استعدادها ایجاد کند.
در استان مازندران با وجود ظرفیتهای طبیعی فراوان، همچنان کمبود سرانه فضاهای ورزشی در برخی شهرها و روستاها یکی از دغدغههای اصلی است. پارکهای مجهز به وسایل ورزشی، زمینهای چندمنظوره محلات، مسیرهای استاندارد پیادهروی و دوچرخهسواری و سالنهای عمومی میتوانند نقش مؤثری در گسترش ورزش همگانی ایفا کنند. تحقق این هدف نیازمند برنامهریزی مشترک میان دولت، شهرداریها، شوراهای اسلامی شهر، بخش خصوصی و سازمانهای مردمنهاد است.
از سوی دیگر، حقوق شهروندی تنها به مطالبه امکانات محدود نمیشود. همانگونه که شهروندان حق بهرهمندی از زیرساختهای مناسب را دارند، در حفظ، نگهداری و استفاده صحیح از این سرمایههای عمومی نیز مسئول هستند. تجربه بسیاری از کشورها نشان داده است که توسعه پایدار زمانی محقق میشود که حقوق و مسئولیتهای اجتماعی در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند.
ورزش امروز صنعتی بزرگ با ابعاد فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی است. سرمایهگذاری در ورزش همگانی، در حقیقت سرمایهگذاری برای کاهش هزینههای آینده در حوزه سلامت، افزایش بهرهوری نیروی انسانی و تقویت انسجام اجتماعی است. جامعهای که شهروندان آن از نشاط، تحرک و سلامت بیشتری برخوردار باشند، ظرفیت بالاتری برای توسعه اقتصادی و اجتماعی خواهد داشت.
برگزاری کارگاههایی از این دست، علاوه بر افزایش آگاهی عمومی، میتواند نگاه جامعه را نسبت به جایگاه ورزش تغییر دهد؛ نگاهی که ورزش را نه یک فعالیت لوکس یا تفریحی، بلکه یکی از حقوق بنیادین شهروندان و یکی از ارکان کیفیت زندگی شهری میداند.
توسعه ورزش همگانی، زمانی به نتیجه مطلوب خواهد رسید که سیاستگذاریهای کلان، تأمین زیرساختهای مناسب، عدالت در توزیع امکانات و مشارکت فعال شهروندان در کنار یکدیگر قرار گیرند. در چنین شرایطی، ورزش میتواند به ابزاری مؤثر برای ارتقای سلامت عمومی، افزایش سرمایه اجتماعی و تحقق عدالت اجتماعی در جامعه تبدیل شود.
- نویسنده : سمانه اسلامی
