تأمین پایدار آب شرب در روستاها، یکی از شاخصهای مهم توسعه زیرساختی و ارتقای کیفیت زندگی جوامع محلی است؛ موضوعی که در کنار توسعه شبکههای توزیع، به افزایش ظرفیت ذخیرهسازی و مدیریت نوسانات مصرف نیز وابستگی دارد. در همین راستا، احداث مخزن ذخیره آب ۵۰۰ مترمکعبی روستای کیاپی از توابع شهرستان میاندورود، با پیشرفت فیزیکی ۸۵ درصدی به مراحل پایانی اجرا رسیده است؛ طرحی که تکمیل آن میتواند بخشی از نیاز زیرساختی این منطقه را پوشش دهد.
بهزاد برارزاده، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران، با اعلام این خبر گفت اعتبار پیشبینیشده برای اجرای این پروژه بالغ بر ۱۵۰ میلیارد ریال است که تاکنون۱۳۰ میلیارد ریال آن هزینه شده است. به این ترتیب، باقیمانده اعتبار اعلامشده برای پروژه حدود ۲۰ میلیارد ریال است؛ اعتباری که تکمیل عملیات اجرایی و آمادهسازی مخزن برای بهرهبرداری را به یکی از مراحل مهم پیشروی طرح تبدیل میکند.
ظرفیت ذخیرهسازی در سامانههای آبرسانی، نقشی فراتر از نگهداری آب دارد. مخازن ذخیره با ایجاد امکان تنظیم جریان ورودی و خروجی، به مدیریت بهتر تغییرات مصرف کمک میکنند و میتوانند در شرایط نوسان تقاضا، انعطافپذیری شبکه را افزایش دهند. از این منظر، مخزن ۵۰۰ مترمکعبی کیاپی را باید بخشی از زنجیره زیرساختی تأمین آب دانست که اثربخشی آن به هماهنگی با منابع تأمین، خطوط انتقال و شبکه توزیع وابسته است.
بر اساس اعلام مدیرعامل آبفا مازندران، این پروژه با هدف تقویت زیرساختهای آبرسانی و افزایش ظرفیت ذخیرهسازی اجرا میشود. اهمیت این اقدام زمانی بیشتر نمایان میشود که بدانیم هرگونه بهبود در مدیریت ذخایر آب میتواند به کاهش فشار بر سامانه توزیع در دورههای افزایش مصرف کمک کند. البته میزان تأثیر نهایی مخزن بر پایداری آبرسانی، به شرایط شبکه، ظرفیت منابع تأمین و نحوه بهرهبرداری از تأسیسات نیز بستگی دارد.
طبق اطلاعات اعلامشده، با تکمیل مخزن کیاپی، شرایط خدمترسانی به ۳۶۷ مشترک با جمعیتی بالغ بر یکهزار و ۵۰۰ نفر ارتقا خواهد یافت. این جمعیت، بهرهبرداران مستقیم طرح محسوب میشوند و به همین دلیل، تکمیل پروژه میتواند در بهبود زیرساختهای مورد استفاده خانوارهای روستایی نقش داشته باشد.
در مناطق روستایی، پایداری آب شرب علاوه بر تأثیر مستقیم بر زندگی روزمره خانوارها، با سلامت عمومی، فعالیتهای اقتصادی و رضایت اجتماعی نیز ارتباط دارد. از این رو، اجرای طرحهای زیربنایی آبرسانی زمانی به نتیجه مطلوب میرسد که ساخت تأسیسات با برنامهریزی مناسب برای نگهداری، بهرهبرداری و پایش مستمر شبکه همراه باشد.
رسیدن پروژه به پیشرفت فیزیکی ۸۵ درصدی، نشانه نزدیک شدن آن به مرحله تکمیل است؛ با این حال، بهرهمندی واقعی مردم از مزایای طرح به پایان عملیات باقیمانده، انجام بررسیهای فنی و آمادهسازی تأسیسات برای ورود به مدار بهرهبرداری وابسته خواهد بود. بنابراین، علاوه بر تکمیل عملیات اجرایی، توجه به کیفیت ساخت، ایمنی تأسیسات و هماهنگی مخزن با شبکه موجود اهمیت دارد.
مدیرعامل آبفا مازندران، توسعه ظرفیت ذخیرهسازی را بخشی از برنامه مستمر این شرکت برای تقویت زیرساختهای آبرسانی و ارتقای کیفیت خدمات به مشترکان عنوان کرده است. تحقق این هدف مستلزم آن است که پروژههای عمرانی پس از تکمیل نیز از برنامه نگهداری و نظارت فنی برخوردار باشند تا ظرفیت ایجادشده در بلندمدت حفظ شود.
پروژه کیاپی نمونهای از اقداماتی است که میتواند در تقویت زیرساختهای خدمات عمومی روستاها نقشآفرین باشد. با این حال، توسعه پایدار آبرسانی تنها به افزایش ظرفیت مخازن محدود نمیشود و مدیریت منابع آب، کاهش هدررفت شبکه، نگهداری تجهیزات و برنامهریزی برای دورههای اوج مصرف را نیز در بر میگیرد.
اکنون که مخزن ۵۰۰ مترمکعبی کیاپی به پیشرفت فیزیکی ۸۵ درصدی رسیده است، تکمیل بهموقع پروژه و فراهم شدن شرایط بهرهبرداری مؤثر، مهمترین گام پیشرو خواهد بود. نتیجه نهایی این سرمایهگذاری زمانی برای مردم ملموس میشود که ظرفیت جدید ذخیرهسازی در عمل به بهبود پایداری آبرسانی و ارتقای کیفیت خدمات برای خانوارهای روستا منجر شود.
- نویسنده : سمانه اسلامی






































































































