کارشناسان معتقدند پروژههای کوچک راهسازی، اگر بر پایه نیاز واقعی مردم اجرا شوند، میتوانند نقشی بهمراتب بزرگتر از هزینههای عمرانی خود در توسعه روستاها، افزایش ایمنی و بهبود کیفیت زندگی ایفا کنند.
به گزارش ملکان در نگاه نخست، افتتاح یک پل روستایی شاید یک پروژه عمرانی معمولی به نظر برسد؛ اما برای ساکنان ۱۳ روستای سرخرود، بهرهبرداری از پل گلمحله به معنای پایان سالها دشواری در رفتوآمد، کاهش خطرات ترافیکی و کوتاهتر شدن مسیر دسترسی به خدمات عمومی است. گاهی یک پروژه کوچک، تأثیری بسیار فراتر از ابعاد فیزیکی خود بر زندگی مردم میگذارد.
پل گلمحله یکی از مطالبات قدیمی ساکنان منطقه بود. یکطرفه بودن مسیر عبور، علاوه بر ایجاد گرههای ترافیکی، رفتوآمد روزانه اهالی، کشاورزان، دانشآموزان و خودروهای امدادی را با مشکل مواجه کرده بود. این وضعیت در روزهای پرتردد و فصل گردشگری، با توجه به افزایش حجم خودروها در محورهای ساحلی، بیش از پیش خود را نشان میداد.
آنچه این پروژه را متمایز میکند، تنها افتتاح آن نیست؛ بلکه روندی است که به بهرهبرداری انجامید. طرح این مطالبه در جریان بازدید میدانی رئیسکل دادگستری مازندران و پیگیری آن از سوی دادستانی، در کنار همکاری ادارهکل راهداری و حملونقل جادهای، نشان داد که هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و قضایی میتواند روند رفع مشکلات زیرساختی را تسریع کند؛ بهویژه زمانی که موضوع با حقوق عمومی و نیازهای روزمره مردم ارتباط مستقیم داشته باشد.
در سالهای اخیر، رویکرد دستگاه قضایی در بسیاری از استانها به سمت پیگیری مطالبات عمومی و رفع موانع پروژههای عمرانی تغییر کرده است. این نقش، جایگزین مسئولیت دستگاههای اجرایی نیست، بلکه در مواردی که پروژهها با موانع اداری، حقوقی یا اجرایی روبهرو میشوند، میتواند به تسریع تصمیمگیری و هماهنگی میان نهادهای مسئول کمک کند.
از منظر توسعه روستایی نیز اهمیت چنین پروژههایی کمتر از طرحهای بزرگ عمرانی نیست. راههای ارتباطی مناسب، دسترسی آسان به مراکز درمانی، مدارس، بازارهای محلی و خدمات امدادی را فراهم میکنند و هزینههای زمانی و اقتصادی خانوارهای روستایی را کاهش میدهند. برای کشاورزان نیز روانسازی تردد، انتقال محصولات به بازار و دسترسی به نهادههای تولید را آسانتر میکند.
کارشناسان توسعه منطقهای معتقدند کیفیت زیرساختهای ارتباطی، یکی از عوامل مؤثر در ماندگاری جمعیت در روستاهاست. هرچه دسترسی به خدمات عمومی و شبکه راهها بهتر باشد، انگیزه مهاجرت کاهش مییابد و زمینه برای سرمایهگذاری و رونق فعالیتهای اقتصادی محلی فراهمتر میشود. از این منظر، پلها و راههای روستایی تنها سازههای عمرانی نیستند؛ بخشی از زیرساختهای توسعه و عدالت فضایی به شمار میروند.
البته بهرهبرداری از پل گلمحله نباید پایان کار تلقی شود. نگهداری مستمر، پایش ایمنی، بهسازی راههای منتهی به پل و تکمیل سایر زیرساختهای حملونقل، شرط بهرهبرداری پایدار از این پروژه است. تجربه نشان داده است که سرمایهگذاری در نگهداری زیرساختها، از تحمیل هزینههای سنگین بازسازی در سالهای آینده جلوگیری میکند.
افتتاح این پل، پیام دیگری نیز دارد؛ اینکه بسیاری از مشکلات محلی، با حضور میدانی مدیران، شنیدن مستقیم مطالبات مردم و هماهنگی میان دستگاههای مسئول، قابل حل است. توسعه، همیشه در قالب پروژههای میلیاردی معنا پیدا نمیکند؛ گاهی یک پل، یک جاده یا یک تقاطع ایمن، بیش از هر طرح بزرگ دیگری کیفیت زندگی مردم را بهبود میبخشد.
پل گلمحله امروز تنها مسیری برای عبور خودروها نیست؛ نمادی از آن است که وقتی مطالبه مردم بهدرستی شنیده شود و دستگاههای مسئول در یک مسیر مشترک حرکت کنند، حتی پروژهای با مقیاس محلی نیز میتواند اثرات اجتماعی و اقتصادی گستردهای بر جای بگذارد و اعتماد عمومی به کارآمدی نظام اجرایی را تقویت کند.
- نویسنده : سمانه اسلامی
