بازارها همواره فراتر از مراکز خرید، بخشی از زندگی اجتماعی شهرها بودهاند؛ فضاهایی که در آن خانوادهها علاوه بر تأمین نیازهای روزمره، اوقات فراغت خود را سپری میکنند و از تعاملات اجتماعی، تنوع محیط و تجربههای تازه لذت میبرند. با این حال، افزایش هزینههای زندگی و کاهش قدرت خرید، این کارکرد اجتماعی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
مجید غفاری، روانشناس بالینی و عضو سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور، با اشاره به نقش بازارگردی در سلامت روان اظهار کرد: از نگاه روانشناسی، بازارگردی تنها یک جابهجایی فیزیکی یا خرید کالا نیست، بلکه فرآیندی است که در آن احساسات، انگیزهها، نیازهای فردی، تجربههای حسی و تعاملات اجتماعی در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
وی افزود: در شرایطی که تورم و کاهش قدرت خرید بر زندگی خانوارها سایه افکنده است، طبیعی است که بخشی از جامعه کاهش نشاط، انگیزه و رضایت از فعالیتهای روزمره را تجربه کند؛ زیرا بسیاری از افراد حتی در زمان حضور در بازار، امکان تأمین نیازها یا خرید کالاهای مورد علاقه خود را ندارند.
این روانشناس با تأکید بر اهمیت سلامت روان در شرایط دشوار اقتصادی گفت: افزایش تابآوری روانشناختی یکی از ضرورتهای امروز جامعه است و افراد میتوانند با تقویت مهارتهای مقابله با استرس، حفظ ارتباطات اجتماعی، بهرهگیری از منابع حمایتی و ارتقای آگاهی، فشارهای روانی ناشی از شرایط اقتصادی را بهتر مدیریت کنند.
به گفته غفاری، مطالعات روانشناسی نشان میدهد افرادی که از مهارتهای سازگاری و تابآوری بیشتری برخوردارند، در مواجهه با بحرانها کمتر دچار فرسودگی روانی میشوند و توانایی بیشتری برای حفظ امید و یافتن راهحلهای سازنده دارند.
کارشناسان حوزه سلامت روان نیز معتقدند اگرچه بهبود شرایط اقتصادی نقش مهمی در افزایش احساس امنیت و رضایت اجتماعی دارد، اما همزمان توجه به سلامت روان، تقویت روابط خانوادگی، گسترش فعالیتهای فرهنگی و ایجاد فرصتهای تفریحی کمهزینه نیز میتواند در حفظ نشاط اجتماعی و کاهش آثار روانی فشارهای اقتصادی مؤثر باشد.
در چنین شرایطی، بازارها همچنان میتوانند محل تعامل و پویایی اجتماعی باشند، اما بازگشت رونق کامل به این فضاها، بیش از هر چیز به تقویت قدرت خرید خانوارها، بهبود فضای اقتصادی و افزایش احساس امید در جامعه وابسته است.
- نویسنده : سمانه اسلامی
